Mục lục [Ẩn]
- 1. Quy chế quản lý tài chính là gì?
- 1.1. Quy chế quản lý tài chính khác quy chế chi tiêu nội bộ thế nào?
- 1.2. Quy chế tài chính có bắt buộc không?
- 1.3. Doanh nghiệp 10-20 nhân sự có cần quy chế quản lý tài chính không?
- 2. Vì sao doanh nghiệp cần quy chế quản lý tài chính?
- 2.1. Quy chế tài chính là căn cứ để khoản chi được tính vào chi phí được trừ
- 2.2. Quy chế tài chính giúp doanh nghiệp không phụ thuộc vào chủ
- 2.3. Quy chế tài chính giúp minh bạch với thành viên, cổ đông và ngân hàng
- 3. Quy chế quản lý tài chính doanh nghiệp gồm những nội dung gì?
- 3.1. Quản lý vốn và tài sản
- 3.2. Quản lý doanh thu, chi phí và ngân sách
- 3.3. Quản lý tiền, thanh toán, tạm ứng và công nợ
- 3.4. Phân phối lợi nhuận và trích lập quỹ
- 3.5. Chế độ kế toán, báo cáo và kiểm soát nội bộ
- 4. Ai có thẩm quyền ban hành quy chế quản lý tài chính?
- 4.1. Thẩm quyền ban hành quy chế tài chính ở công ty TNHH
- 4.2. Thẩm quyền ban hành quy chế tài chính ở công ty cổ phần
- 4.3. Thẩm quyền ở doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp nhà nước
- 5. Mẫu quy chế quản lý tài chính cho doanh nghiệp vừa và nhỏ gồm những chương nào?
- 5.1. Khung chương, điều của mẫu quy chế quản lý tài chính
- 5.2. Quy chế tài chính cần những phụ lục nào?
- 5.3. Điều chỉnh mẫu quy chế quản lý tài chính theo loại hình công ty
- 6. Ma trận phê duyệt chi trong quy chế quản lý tài chính nên đặt thế nào?
- 6.1. Ma trận phê duyệt chi mẫu cho doanh nghiệp 20-50 nhân sự
- 6.2. Nguyên tắc tách nhiệm vụ: 4 vai trò trong một khoản chi
- 6.3. Cách đặt hạn mức tồn quỹ tiền mặt
- 6.4. Công ty vận hành thế nào khi chủ doanh nghiệp vắng mặt?
- 7. 7 bước xây dựng quy chế quản lý tài chính
- 7.1. Quyết định ban hành quy chế quản lý tài chính gồm những gì?
- 7.2. Khi nào cần sửa đổi quy chế tài chính?
- 8. Những lỗi thường gặp khi xây dựng quy chế quản lý tài chính
- 8.1. Chép nguyên mẫu quy chế quản lý tài chính của công ty khác
- 8.2. Ghi hạn mức cứng trong thân quy chế
- 8.3. Ban hành sai thẩm quyền
- 8.4. Có quy chế nhưng không vận hành
- 9. Câu hỏi thường gặp về quy chế quản lý tài chính
- 9.1. Có quy chế tài chính thì mọi khoản chi đều được trừ khi tính thuế?
- 9.2. Phần mềm kế toán có thay được quy chế tài chính không?
- 9.3. Quy chế tài chính có phải nộp cho cơ quan nhà nước không?
- 9.4. Quy chế quản lý tài chính của đơn vị sự nghiệp có giống doanh nghiệp không?
Mọi khoản chi đều chờ sếp ký, tạm ứng không ai đòi, chi phí bị loại khi quyết toán thuế. Một bản quy chế quản lý tài chính rõ ràng xử lý cả ba việc đó. Cùng Trường Doanh nhân HBR tìm hiểu quy chế gồm gì, ai ban hành và xây dựng thế nào.
Điểm qua nội dung chính của bài:
- Quy chế quản lý tài chính là văn bản nội bộ, pháp luật không ban hành mẫu bắt buộc.
- Giám đốc ban hành ở công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH), Hội đồng quản trị quyết định ở công ty cổ phần.
- Khoản chi nhân viên mua hộ từ 5 triệu đồng cần quy chế để được trừ khi tính thuế.
- Khung mẫu cho doanh nghiệp vừa và nhỏ gồm 7 chương, khoảng 30 điều và 5 phụ lục.
1. Quy chế quản lý tài chính là gì?
Quy chế quản lý tài chính là văn bản nội bộ do doanh nghiệp tự ban hành, quy định nguyên tắc, hạn mức, quy trình và trách nhiệm của từng cá nhân khi huy động, sử dụng, kiểm soát vốn, tài sản, doanh thu, chi phí và lợi nhuận.
Văn bản này còn gọi là quy chế tài chính doanh nghiệp hay quy chế tài chính nội bộ. Tên tiếng Anh thường dùng là financial policy.
Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14 không định nghĩa thuật ngữ này. Luật chỉ dùng cụm "quy chế quản lý nội bộ". Quy chế tài chính doanh nghiệp là một quy chế quản lý nội bộ.
Quy chế quản lý tài chính trả lời 4 câu hỏi vận hành hằng ngày:
- Ai được chi: người đề nghị, người kiểm soát, người phê duyệt từng khoản.
- Chi bao nhiêu: hạn mức theo chức danh, loại chi và ngân sách năm.
- Chi thế nào: hồ sơ, chứng từ, phương thức thanh toán, thời hạn xử lý.
- Kiểm tra ra sao: báo cáo, đối chiếu, kiểm kê, xử lý sai phạm.
Ở nhiều công ty, quy chế tài chính nội bộ là văn bản đầu tiên kế toán mới phải đọc.
1.1. Quy chế quản lý tài chính khác quy chế chi tiêu nội bộ thế nào?
Quy chế quản lý tài chính bao trùm mọi hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Quy chế chi tiêu nội bộ chỉ quy định định mức chi, chủ yếu ở đơn vị sự nghiệp.
| Tiêu chí | Quy chế quản lý tài chính (doanh nghiệp) | Quy chế chi tiêu nội bộ |
|---|---|---|
| Phạm vi | Vốn, tài sản, doanh thu, chi phí, công nợ, lợi nhuận, báo cáo | Định mức các khoản chi thường xuyên |
| Đơn vị hay dùng | Công ty TNHH, công ty cổ phần, doanh nghiệp tư nhân | Đơn vị sự nghiệp công lập, cơ quan nhà nước |
| Người ban hành | Theo Luật Doanh nghiệp 2020 và Điều lệ | Thủ trưởng đơn vị |
| Vị trí trong doanh nghiệp | Văn bản gốc | Thường là phụ lục định mức của quy chế tài chính |
Doanh nghiệp vì vậy không cần 2 văn bản riêng. Định mức công tác phí, tiếp khách nên đặt ở phụ lục của quy chế tài chính nội bộ.
1.2. Quy chế tài chính có bắt buộc không?
Không có điều luật buộc doanh nghiệp có văn bản mang đúng tên "quy chế tài chính". Tuy vậy, 2 văn bản mới khiến doanh nghiệp gần như phải có quy chế này (tính đến 11/2026).
- Thông tư 99/2025/TT-BTC: khoản 2 Điều 3 yêu cầu doanh nghiệp tự xây dựng quy chế quản trị nội bộ. Thông tư hiệu lực từ 01/01/2026, thay Thông tư 200/2014/TT-BTC.
- Nghị định 320/2025/NĐ-CP: khoản nhân viên mua hộ từ 5 triệu đồng cần quy chế hoặc quyết định ủy quyền.
Bạn có thể đọc tóm tắt điểm mới của Thông tư 99/2025/TT-BTC trên LuatVietnam. Doanh nghiệp siêu nhỏ có chế độ kế toán riêng, cần đối chiếu thêm.
[CẦN KIỂM TRA: đối chiếu khoản 2 Điều 3 Thông tư 99/2025/TT-BTC trên văn bản gốc; doanh nghiệp áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC có cùng yêu cầu không]
1.3. Doanh nghiệp 10-20 nhân sự có cần quy chế quản lý tài chính không?
Có, nhưng chỉ cần bản ngắn khoảng 15 đến 20 điều. Doanh nghiệp nhỏ thường thiệt hại vì thiếu quy tắc, không phải vì quy tắc quá đơn giản.
Bạn nên ban hành quy chế quản lý tài chính khi thấy một trong 4 dấu hiệu:
- Chủ ký mọi khoản chi: kể cả khoản vài trăm nghìn đồng.
- Tiền công ty lẫn tiền cá nhân: chủ dùng tài khoản riêng để thu, chi.
- Tạm ứng không hoàn: nhân viên ứng nhiều tháng, không ai đối chiếu.
- Chi phí bị loại khi quyết toán: thưởng, công tác phí thiếu căn cứ nội bộ.
2. Vì sao doanh nghiệp cần quy chế quản lý tài chính?
Doanh nghiệp cần quy chế quản lý tài chính vì 3 lý do. Đó là căn cứ thuế, kiểm soát chi tiêu và không phụ thuộc một người duyệt chi.
Quy chế là "luật chơi" của quản trị tài chính doanh nghiệp. Kế hoạch, ngân sách và báo cáo chỉ chạy đúng khi mọi người theo cùng một bộ quy tắc.
2.1. Quy chế tài chính là căn cứ để khoản chi được tính vào chi phí được trừ
Quy chế tài chính là căn cứ nội bộ chứng minh khoản chi phục vụ kinh doanh. Quy chế không thay hóa đơn, chứng từ và điều kiện của luật thuế.
Điểm c khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/12/2025) quy định:
- Khoản chi từng lần từ 5 triệu đồng phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
- Mua nhiều lần trong ngày của một người bán, tổng từ 5 triệu đồng cũng phải chuyển khoản.
- Nhân viên mua hộ từ 5 triệu đồng được trừ khi có quy chế hoặc quyết định ủy quyền.
Ngưỡng cũ theo Nghị định 218/2013/NĐ-CP là 20 triệu đồng. Chi tiết xem tóm tắt Nghị định 320/2025/NĐ-CP trên LuatVietnam.
Phụ cấp, công tác phí, phúc lợi và tiền thưởng cũng cần căn cứ trong quy chế hoặc hợp đồng. Đây là hồ sơ khi quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp. Lương, thưởng chi tiết nên tách thành thang bảng lương và quy chế lương riêng.
2.2. Quy chế tài chính giúp doanh nghiệp không phụ thuộc vào chủ
Thiếu quy chế tài chính, chủ doanh nghiệp là "điểm nghẽn" của mọi khoản chi. Công ty chậm lại mỗi khi chủ bận, nhân viên không dám tự quyết.
Quy chế ghi rõ ai được duyệt khoản nào, tới mức tiền nào. Chủ doanh nghiệp chỉ giữ khoản lớn và khoản ngoài ngân sách, cách đặt hạn mức ở mục 6.
2.3. Quy chế tài chính giúp minh bạch với thành viên, cổ đông và ngân hàng
Công ty nhiều thành viên góp vốn hay tranh chấp vì tiền ra vào không rõ quy tắc. Quy chế tài chính đặt trước nguyên tắc chia lợi nhuận, trích quỹ và chi thù lao.
Ngân hàng, nhà đầu tư cũng đánh giá cao quy trình kiểm soát thành văn. Đây là một phần của hệ thống quản trị nội bộ doanh nghiệp cần trước khi mở rộng.
Vì sao tài chính cần nguyên tắc trước số liệu? Bạn có thể xem video sau của Trường Doanh nhân HBR:
3. Quy chế quản lý tài chính doanh nghiệp gồm những nội dung gì?
Quy chế tài chính doanh nghiệp thường gồm 5 nhóm nội dung. Đó là vốn và tài sản, doanh thu và chi phí, tiền và công nợ, lợi nhuận, kế toán.
| Nhóm nội dung | Câu hỏi quy chế phải trả lời | Người chịu trách nhiệm chính |
|---|---|---|
| Vốn và tài sản | Vốn từ đâu, tài sản nào cần duyệt khi mua, bán | Giám đốc, kế toán trưởng |
| Doanh thu, chi phí, ngân sách | Ghi nhận doanh thu khi nào, chi phí nào trong định mức | Kế toán, trưởng bộ phận |
| Tiền, thanh toán, công nợ | Ai giữ quỹ, thanh toán thế nào, nợ quá hạn xử lý ra sao | Thủ quỹ, kế toán công nợ |
| Lợi nhuận và quỹ | Trích quỹ bao nhiêu, chia lợi nhuận theo nguyên tắc nào | Chủ sở hữu, Hội đồng thành viên, Hội đồng quản trị |
| Kế toán, báo cáo, kiểm soát | Chế độ kế toán nào, báo cáo gì, ai kiểm tra | Kế toán trưởng |
3.1. Quản lý vốn và tài sản
Phần vốn và tài sản quy định nguồn vốn, cách huy động và quyền quyết định giao dịch lớn. Đây là phần bảo vệ tài sản của chủ sở hữu.
- Vốn điều lệ, vốn vay: thẩm quyền quyết định vay, hạn mức vay, tài sản đảm bảo.
- Tài sản cố định: tiêu chuẩn ghi nhận, phương pháp khấu hao, người quản lý.
- Mua sắm, thanh lý: ngưỡng phải lấy báo giá hoặc trình cấp trên.
- Kiểm kê: tần suất kiểm kê tài sản, hàng tồn kho, xử lý chênh lệch.
Ngưỡng duyệt giao dịch lớn phải khớp Luật Doanh nghiệp 2020 và Điều lệ. Chi tiết theo loại hình ở mục 4.
3.2. Quản lý doanh thu, chi phí và ngân sách
Phần này quy định khi nào ghi nhận doanh thu, khoản chi nào được phép và giới hạn bao nhiêu. Ngân sách năm là "trần" cho mọi khoản chi thường xuyên.
Quy chế nên chia chi phí thành 3 nhóm:
- Chi trong ngân sách: đã có trong kế hoạch tài chính năm, duyệt theo hạn mức.
- Chi ngoài ngân sách: phát sinh mới, trình giám đốc kèm lý do.
- Chi theo định mức: công tác phí, tiếp khách, điện thoại theo phụ lục.
Mỗi khoản chi gắn mã ngân sách và bộ phận chịu chi phí. Nhờ vậy, kiểm soát chi phí cuối tháng chỉ còn là so thực tế với kế hoạch.
3.3. Quản lý tiền, thanh toán, tạm ứng và công nợ
Phần này quy định ai giữ tiền, chi theo quy trình nào, xử lý nợ ra sao. Doanh nghiệp nhỏ sai sót nhiều nhất ở phần này.
- Quỹ tiền mặt: hạn mức tồn quỹ, người giữ quỹ, lịch kiểm kê quỹ.
- Thanh toán: khoản từ 5 triệu đồng chuyển khoản, không chia nhỏ hóa đơn.
- Tạm ứng, hoàn ứng: mức tối đa, hạn hoàn, chưa hoàn thì không ứng mới.
- Công nợ phải thu: hạn tín dụng, đối chiếu hằng tháng, trích lập dự phòng.
Các quy tắc trên là nền của quản lý dòng tiền. Doanh nghiệp thường thiếu tiền vì thu chậm và ứng không kiểm soát, không chỉ vì lỗ.
3.4. Phân phối lợi nhuận và trích lập quỹ
Phần lợi nhuận quy định thứ tự dùng lợi nhuận sau thuế. Doanh nghiệp ngoài nhà nước tự quyết tỷ lệ trích quỹ.
Thứ tự thường dùng là bù lỗ, trích các quỹ, rồi chia cho chủ sở hữu. Người quyết định là chủ sở hữu, Hội đồng thành viên hoặc Đại hội đồng cổ đông.
3.5. Chế độ kế toán, báo cáo và kiểm soát nội bộ
Phần cuối nêu chế độ kế toán, hệ thống báo cáo và cơ chế kiểm tra. Đây là phần biến quy chế thành số liệu để ra quyết định.
- Chế độ kế toán: Thông tư 99/2025/TT-BTC hoặc Thông tư 133/2016/TT-BTC, tùy quy mô.
- Báo cáo: dòng tiền tuần, kết quả kinh doanh tháng, so sánh ngân sách quý.
- Kiểm soát: ai kiểm chứng từ, ai đối chiếu ngân hàng, xử lý vi phạm thế nào.
Mẫu báo cáo quản trị nên đặt ở phụ lục để kế toán dùng thống nhất.
4. Ai có thẩm quyền ban hành quy chế quản lý tài chính?
Thẩm quyền ban hành quy chế quản lý tài chính phụ thuộc loại hình doanh nghiệp và Điều lệ. Công ty TNHH do Giám đốc ban hành, công ty cổ phần do Hội đồng quản trị quyết định.
| Loại hình | Người ban hành | Căn cứ (Luật Doanh nghiệp 2020) |
|---|---|---|
| Công ty TNHH hai thành viên trở lên | Giám đốc hoặc Tổng giám đốc, trừ khi Điều lệ quy định khác | Điểm d khoản 2 Điều 63 |
| Công ty TNHH một thành viên do tổ chức làm chủ | Giám đốc hoặc Tổng giám đốc | Điểm d khoản 2 Điều 82 |
| Công ty TNHH một thành viên do cá nhân làm chủ | Theo Điều lệ; chủ sở hữu là Chủ tịch công ty | Điều 85 |
| Công ty cổ phần | Hội đồng quản trị quyết định; Giám đốc kiến nghị | Điểm l khoản 2 Điều 153; điểm d khoản 3 Điều 162 |
| Doanh nghiệp nhà nước | Giám đốc ban hành sau khi Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty chấp thuận | Điểm d khoản 2 Điều 100 |
| Doanh nghiệp tư nhân | Chủ doanh nghiệp tư nhân | Khoản 1 Điều 190 |
Bạn có thể đối chiếu toàn văn Luật Doanh nghiệp 2020 khi soạn quyết định ban hành.
[CẦN KIỂM TRA: Luật số 76/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung Luật Doanh nghiệp có thay đổi các Điều 63, 82, 85, 100, 153, 162, 190 hay không]
4.1. Thẩm quyền ban hành quy chế tài chính ở công ty TNHH
Ở công ty TNHH, Giám đốc thường ký ban hành, trừ khi Điều lệ quy định khác. Công ty một thành viên do cá nhân làm chủ thì theo Điều lệ, thường là chủ sở hữu.
Vay, cho vay, bán tài sản từ 50% tổng tài sản thuộc Hội đồng thành viên hoặc chủ sở hữu tổ chức. Quy chế không được giao quyền này cho Giám đốc.
4.2. Thẩm quyền ban hành quy chế tài chính ở công ty cổ phần
Ở công ty cổ phần, Hội đồng quản trị quyết định quy chế quản lý nội bộ. Giám đốc hoặc Tổng giám đốc chỉ có quyền kiến nghị.
Thẩm quyền ban hành quy chế tài chính ở công ty cổ phần phải khớp 2 ngưỡng:
- Hội đồng quản trị: thông qua hợp đồng từ 35% tổng tài sản (điểm h khoản 2 Điều 153).
- Đại hội đồng cổ đông: quyết định đầu tư, bán tài sản từ 35% tổng tài sản (Điều 138).
Điều lệ có thể quy định tỷ lệ khác cho cả 2 ngưỡng. Người soạn quy chế phải đọc Điều lệ trước khi đặt hạn mức.
4.3. Thẩm quyền ở doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp nhà nước
Chủ doanh nghiệp tư nhân có toàn quyền quyết định hoạt động kinh doanh, nên tự ban hành quy chế. Doanh nghiệp nhà nước có quy định riêng về quản lý vốn nhà nước, nằm ngoài phạm vi bài này.
[CẦN KIỂM TRA: văn bản hiện hành về quản lý tài chính doanh nghiệp nhà nước theo Luật Quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp năm 2025]
5. Mẫu quy chế quản lý tài chính cho doanh nghiệp vừa và nhỏ gồm những chương nào?
Mẫu quy chế quản lý tài chính cho doanh nghiệp vừa và nhỏ nên có 7 chương, khoảng 30 điều. Khung dưới đây do Trường Doanh nhân HBR tổng hợp cho doanh nghiệp 10 đến 50 nhân sự.
5.1. Khung chương, điều của mẫu quy chế quản lý tài chính
| Chương | Tên chương | Các điều chính |
|---|---|---|
| I | Quy định chung | Phạm vi, đối tượng áp dụng, giải thích từ ngữ, nguyên tắc |
| II | Quản lý vốn và tài sản | Vốn điều lệ, vốn vay, tài sản cố định, mua sắm, thanh lý, kiểm kê |
| III | Doanh thu, chi phí và ngân sách | Ghi nhận doanh thu, phân loại chi phí, lập và điều chỉnh ngân sách |
| IV | Tiền, thanh toán và công nợ | Quỹ tiền mặt, tài khoản ngân hàng, thanh toán, tạm ứng, công nợ |
| V | Phân cấp phê duyệt | Ma trận phê duyệt, ủy quyền, chữ ký điện tử, trường hợp khẩn cấp |
| VI | Lợi nhuận, kế toán và báo cáo | Phân phối lợi nhuận, trích quỹ, chế độ kế toán, báo cáo quản trị |
| VII | Kiểm soát và tổ chức thực hiện | Kiểm tra, xử lý vi phạm, hiệu lực, sửa đổi quy chế |
Đây là khung tham khảo, không phải mẫu do cơ quan nhà nước ban hành. Bạn dùng khung này theo cách xây dựng quy chế tài chính ở mục 7, không chép nguyên văn.
5.2. Quy chế tài chính cần những phụ lục nào?
Quy chế tài chính nên tách mọi con số dễ thay đổi ra phụ lục. Thân quy chế giữ nguyên tắc, phụ lục giữ hạn mức và biểu mẫu.
- Phụ lục 1: ma trận phê duyệt chi theo loại chi và mức tiền.
- Phụ lục 2: định mức công tác phí, tiếp khách, điện thoại, xăng xe.
- Phụ lục 3: danh mục chứng từ cho từng loại khoản chi.
- Phụ lục 4: biểu mẫu đề nghị tạm ứng, thanh toán, hoàn ứng.
- Phụ lục 5: danh mục báo cáo quản trị, kỳ báo cáo, người nhận.
Khi đổi hạn mức, Giám đốc chỉ ký quyết định sửa phụ lục. Thân quy chế không phải ban hành lại.
5.3. Điều chỉnh mẫu quy chế quản lý tài chính theo loại hình công ty
Một mẫu dùng chung được cho công ty TNHH và công ty cổ phần nếu sửa đúng 3 chỗ.
| Điểm cần sửa | Công ty TNHH hai thành viên trở lên | Công ty cổ phần |
|---|---|---|
| Người ban hành | Giám đốc (hoặc theo Điều lệ) | Hội đồng quản trị |
| Ngưỡng giao dịch lớn | Từ 50% tổng tài sản, Hội đồng thành viên duyệt | Từ 35% tổng tài sản, Hội đồng quản trị hoặc Đại hội đồng cổ đông |
| Chia lợi nhuận | Hội đồng thành viên | Đại hội đồng cổ đông quyết định cổ tức |
6. Ma trận phê duyệt chi trong quy chế quản lý tài chính nên đặt thế nào?
Ma trận phê duyệt chi đặt theo 2 trục: loại khoản chi và mức tiền. Mỗi khoản chi đi qua người đề nghị, người kiểm soát và người phê duyệt khác nhau.
Ma trận là phần chủ doanh nghiệp quan tâm nhất trong quy chế tài chính doanh nghiệp. Phần này quyết định công ty có chạy được khi chủ vắng mặt hay không.
6.1. Ma trận phê duyệt chi mẫu cho doanh nghiệp 20-50 nhân sự
Bảng dưới là ví dụ minh họa (giả định) cho doanh nghiệp dịch vụ khoảng 30 nhân sự. Mức tiền phải tính lại theo doanh thu và ngân sách từng công ty.
| Loại khoản chi | Mức tiền mỗi lần (giả định) | Người kiểm soát | Người phê duyệt |
|---|---|---|---|
| Chi trong ngân sách | Dưới 10 triệu đồng | Kế toán | Trưởng bộ phận |
| Chi trong ngân sách | Từ 10 đến dưới 50 triệu đồng | Kế toán trưởng | Phó giám đốc phụ trách |
| Chi trong ngân sách | Từ 50 triệu đồng | Kế toán trưởng | Giám đốc |
| Chi ngoài ngân sách | Mọi mức | Kế toán trưởng | Giám đốc |
| Tạm ứng | Tối đa 20 triệu đồng, hoàn trong 15 ngày | Kế toán | Trưởng bộ phận |
| Vay, cho vay, bán tài sản lớn | Theo ngưỡng Điều lệ | Giám đốc, kế toán trưởng | Hội đồng thành viên hoặc Hội đồng quản trị |
Ma trận nên chạy trên hệ thống phê duyệt đề xuất để lưu vết ai duyệt, lúc nào. Duyệt qua tin nhắn rất khó kiểm tra lại.
6.2. Nguyên tắc tách nhiệm vụ: 4 vai trò trong một khoản chi
Một khoản chi an toàn cần 4 vai trò do ít nhất 2 người đảm nhận. Không ai vừa đề nghị, vừa duyệt, vừa chi tiền.
- Người đề nghị: lập đề nghị, kèm báo giá, hợp đồng, mã ngân sách.
- Người kiểm soát: kế toán kiểm chứng từ, ngân sách còn lại, điều kiện thuế.
- Người phê duyệt: cấp có thẩm quyền theo ma trận.
- Người chi tiền: thủ quỹ hoặc kế toán thanh toán, chỉ chi khi đủ chữ ký.
Doanh nghiệp dưới 10 người có thể ghép kế toán và thủ quỹ. Khi đó, chủ doanh nghiệp nên tự đối chiếu sao kê ngân hàng mỗi tuần.
6.3. Cách đặt hạn mức tồn quỹ tiền mặt
Hạn mức tồn quỹ tiền mặt nên đủ chi khoảng 1 tuần cho các khoản nhỏ lẻ. Tiền vượt hạn mức nộp vào tài khoản ngân hàng.
Hạn mức tồn quỹ = Chi tiền mặt bình quân 1 ngày × Số ngày dự phòng
Ví dụ, Công ty TNHH B (giả định) chi tiền mặt nhỏ lẻ 30 triệu đồng mỗi tháng. Công ty làm việc 26 ngày, bình quân chi khoảng 1,15 triệu đồng mỗi ngày.
Với 7 ngày dự phòng, hạn mức là khoảng 8 triệu đồng, làm tròn 10 triệu đồng. Khoản từ 5 triệu đồng vẫn phải chuyển khoản theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP.
6.4. Công ty vận hành thế nào khi chủ doanh nghiệp vắng mặt?
Công ty vẫn chi đúng khi chủ vắng mặt nếu quy chế có điều khoản ủy quyền. Điều khoản ghi rõ người được ủy quyền, phạm vi, mức tiền và thời hạn.
Quy chế quản lý tài chính nên quy định thêm:
- Ủy quyền có thời hạn: chủ đi công tác, Phó giám đốc duyệt thay trong mức tiền ghi sẵn.
- Trường hợp khẩn cấp: chi trước, bổ sung phê duyệt trong 2 ngày làm việc.
- Báo cáo sau ủy quyền: gửi chủ danh sách khoản đã duyệt thay.
Ủy quyền chỉ an toàn khi đội ngũ quản lý đủ năng lực. Bạn có thể đọc thêm cách phân quyền cho nhân viên để chọn đúng người.
Để xây đội ngũ đủ sức duyệt chi thay chủ, bạn có thể tải miễn phí tài liệu do Trường Doanh nhân HBR biên soạn:
>>> TẢI MIỄN PHÍ: 5 BƯỚC GIÚP LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ KẾ CẬN THOÁT KHỎI CẢNH "ÔM VIỆC"
7. 7 bước xây dựng quy chế quản lý tài chính
Cách xây dựng quy chế tài chính gồm 7 bước, từ rà soát hiện trạng đến cập nhật.
- Rà soát hiện trạng: liệt kê khoản chi lớn, luồng duyệt đang dùng, lỗi chứng từ năm trước.
- Đối chiếu căn cứ: đọc Điều lệ, Luật Doanh nghiệp 2020, chế độ kế toán, quy định thuế.
- Soạn khung quy chế: dùng khung 7 chương ở mục 5, bỏ điều không hợp quy mô.
- Đặt hạn mức và ma trận phê duyệt: tính theo doanh thu, ngân sách, năng lực từng cấp.
- Lấy ý kiến: trưởng bộ phận, kế toán trưởng góp ý; công ty cổ phần trình Hội đồng quản trị.
- Ban hành: người có thẩm quyền ký quyết định, ghi rõ ngày hiệu lực.
- Phổ biến và cập nhật: đào tạo nhân viên, đưa luồng duyệt lên phần mềm, rà soát mỗi năm.
Bước 4 tốn thời gian nhất vì chủ và trưởng bộ phận phải thống nhất. Cách xây dựng quy chế tài chính an toàn là chạy thử ma trận 1 tháng.
7.1. Quyết định ban hành quy chế quản lý tài chính gồm những gì?
Quyết định ban hành quy chế quản lý tài chính là văn bản ngắn do người có thẩm quyền ký. Quy chế đi kèm như phụ lục của quyết định.
- Căn cứ: Luật Doanh nghiệp 2020, Điều lệ, nghị quyết Hội đồng quản trị (công ty cổ phần).
- Điều 1: ban hành kèm theo quyết định quy chế quản lý tài chính của công ty.
- Điều 2: ngày hiệu lực và văn bản bị thay thế.
- Điều 3: bộ phận, cá nhân chịu trách nhiệm thi hành.
7.2. Khi nào cần sửa đổi quy chế tài chính?
Doanh nghiệp nên rà soát quy chế tài chính mỗi năm một lần. Đổi hạn mức thì sửa phụ lục, đổi nguyên tắc thì ban hành lại.
4 trường hợp nên sửa ngay:
- Luật thay đổi: như Nghị định 320/2025/NĐ-CP hạ ngưỡng chuyển khoản xuống 5 triệu đồng.
- Điều lệ thay đổi: đổi loại hình, đổi ngưỡng giao dịch lớn.
- Quy mô thay đổi: thêm chi nhánh, thêm cấp quản lý, doanh thu tăng mạnh.
- Sai sót lặp lại: cùng một lỗi chứng từ xuất hiện nhiều lần.
8. Những lỗi thường gặp khi xây dựng quy chế quản lý tài chính
Lỗi phổ biến nhất là có quy chế quản lý tài chính trên giấy nhưng không ai làm theo. 4 lỗi dưới đây làm quy chế mất tác dụng ngay năm đầu.
8.1. Chép nguyên mẫu quy chế quản lý tài chính của công ty khác
Nhiều doanh nghiệp tải quy chế của công ty cổ phần lớn về dùng. Bản đó có Ban kiểm soát, Hội đồng quản trị mà công ty nhỏ không có. Mẫu chỉ nên dùng làm danh mục kiểm tra.
8.2. Ghi hạn mức cứng trong thân quy chế
Hạn mức trong thân quy chế buộc công ty ban hành lại mỗi khi đổi số tiền. Cách đúng là để mọi con số ở phụ lục do Giám đốc ban hành.
8.3. Ban hành sai thẩm quyền
Giám đốc công ty cổ phần tự ký ban hành quy chế là lỗi hay gặp. Theo điểm l khoản 2 Điều 153, việc này thuộc Hội đồng quản trị.
Quy chế sai thẩm quyền dễ bị cổ đông hoặc cơ quan thuế đặt câu hỏi.
8.4. Có quy chế nhưng không vận hành
Quy chế chỉ có tác dụng khi gắn vào công cụ làm việc hằng ngày. Bản Word nằm trong ổ chung thì không ai đọc lại.
Doanh nghiệp nên đưa ma trận phê duyệt vào phần mềm kế toán hoặc phần mềm duyệt đề xuất. Mỗi quý, kế toán trưởng nên báo cáo khoản chi sai quy chế. Báo cáo kèm chi phí quản lý doanh nghiệp so với ngân sách.
Anh/chị muốn đặt hạn mức chi có nguyên tắc, thay vì ký duyệt theo cảm tính? Hãy tham khảo khóa học TÀI CHÍNH DÀNH CHO SẾP: TỪ TÀI CHÍNH CÁ NHÂN ĐẾN QUẢN TRỊ TÀI SẢN. Khóa học do Mr. Tony Dzung, Chủ tịch HĐQT HBR Holdings trực tiếp giảng dạy, tập trung vào dòng tiền và phân bổ vốn.
Trường Doanh nhân HBR có hơn 16 năm đào tạo và hơn 100.000 học viên (số liệu của HBR Holdings). Mỗi khóa học tập trung vào công cụ anh/chị áp dụng được ngay tại doanh nghiệp.
=> Đăng ký ngay để giữ chỗ và nhận tư vấn lộ trình phù hợp với doanh nghiệp của anh/chị!
9. Câu hỏi thường gặp về quy chế quản lý tài chính
9.1. Có quy chế tài chính thì mọi khoản chi đều được trừ khi tính thuế?
Không. Khoản chi vẫn phải có hóa đơn, chứng từ hợp pháp và đáp ứng điều kiện thanh toán.
Khoản từ 5 triệu đồng trả tiền mặt vẫn bị loại dù quy chế cho phép. Quy chế không hợp thức hóa khoản chi không phục vụ kinh doanh.
9.2. Phần mềm kế toán có thay được quy chế tài chính không?
Không. Phần mềm chỉ chạy luồng duyệt và lưu chứng từ theo quy tắc doanh nghiệp đặt ra.
Quy chế quyết định ai duyệt, duyệt tới mức nào. Phần mềm giúp thực thi nhất quán và lưu vết để kiểm tra.
9.3. Quy chế tài chính có phải nộp cho cơ quan nhà nước không?
Pháp luật doanh nghiệp không yêu cầu đăng ký hay nộp quy chế tài chính khi ban hành. Quy chế lưu tại công ty cùng quyết định ban hành.
Khi cơ quan thuế kiểm tra, doanh nghiệp xuất trình quy chế làm căn cứ cho khoản chi. Quy chế phải có hiệu lực trước khi khoản chi phát sinh.
9.4. Quy chế quản lý tài chính của đơn vị sự nghiệp có giống doanh nghiệp không?
Không giống. Đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định tài chính công và dùng quy chế chi tiêu nội bộ.
Mẫu của trường học, bệnh viện công không dùng được cho quy chế tài chính doanh nghiệp. Hai bên khác nguồn vốn, người quyết định và căn cứ pháp lý.
Tóm lại, một bản quy chế quản lý tài chính tốt cần đúng thẩm quyền, đủ 5 nhóm nội dung. Ma trận phê duyệt phải chạy được hằng ngày. Doanh nghiệp vừa và nhỏ nên bắt đầu bằng khung 7 chương, để mọi con số ở phụ lục.
Khi quy chế vận hành, chủ doanh nghiệp không phải ký mọi khoản chi mà vẫn giữ được dòng tiền. Trường Doanh nhân HBR sẽ tiếp tục đồng hành cùng bạn trong các bài về quản trị tài chính.