Trường doanh nhân HBR ×

NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG HIỆU LÀ GÌ? ĐIỀU KIỆN, THỦ TỤC CẦN BIẾT

Nội dung [Hiện]

Nhượng quyền thương hiệu là một mô hình kinh doanh được nhiều doanh nghiệp ứng dụng. Nhượng quyền thương hiệu là gì? Có những loại nhượng quyền thương hiệu gì? Để nhượng quyền thành công, doanh nghiệp cần chuẩn bị giấy tờ gì? Tất cả có trong bài viết dưới đây. 

1. Nhượng quyền thương hiệu là gì?

Nhượng quyền thương hiệu là gì? Đó là một mô hình kinh doanh mà cá nhân, tổ chức được phép sử dụng thương hiệu của bên nhượng quyền cho sản phẩm, dịch vụ vào một thời gian nhất định để tiến hành kinh doanh. 

Theo Viện quản trị tài chính IFA, có hơn 120 ngành công nghiệp có thể hoạt động với hình thức nhượng quyền thương hiệu. Mô hình kinh doanh này dự kiến ​​sẽ ngày càng phổ biến và phát triển trong tương lai. Theo đó các nhóm ngành nhượng quyền được chia như sau: 

  • Nhượng quyền dịch vụ ăn uống: Đây là mô hình nhượng quyền phổ biến nhất tại Việt Nam bao gồm các lĩnh vực như: Thức ăn nhanh, cà phê, trà sữa, bánh mì...

  • Nhượng quyền bán lẻ: Bao gồm các lĩnh vực như thời trang, mỹ phẩm, phụ kiện, thiết bị điện tử...

  • Nhượng quyền dịch vụ: Bao gồm các lĩnh vực như giáo dục, đào tạo, y tế, sức khỏe, thể dục thể thao....

  • Nhượng quyền thương mại điện tử: Bao gồm các lĩnh vực như thương mại điện tử, bán hàng trực tuyến...

NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG HIỆU LÀ GÌ? ĐIỀU KIỆN, THỦ TỤC CẦN BIẾT

Nhượng quyền thương hiệu là cách để mở rộng mạng lưới kinh doanh nhanh chóng và hiệu quả

1.1. Các loại nhượng quyền thương hiệu là gì?

Có nhiều loại hình nhượng quyền khác nhau, mỗi loại sẽ phù hợp với mục tiêu và mô hình kinh doanh cụ thể. Dưới đây là một số loại hình nhượng quyền thương hiệu phổ biến. 

1 - Nhượng quyền mô hình kinh doanh toàn diện

Khi các bên tham gia mô hình nhượng quyền kinh doanh toàn diện sẽ phải đảm bảo chia sẻ toàn bộ các thông tin về thương hiệu bao gồm: Hệ thống, chiến lược, bí quyết, sản phẩm dịch vụ, công thức cho bên nhận quyền.Thời hạn hợp đồng nhượng quyền thương hiệu dao động từ trung hạn (5 năm) đến dài hạn (20 hoặc 30 năm). Bên nhượng quyền sẽ chia sẻ và chuyển giao ít nhất 4 yếu tố cơ bản, bao gồm:  

  • Hệ thống (chiến lược, mô hình, quy trình vận hành chuẩn hóa, chính sách quản lý, cẩm nang điều hành, đào tạo, tư vấn và hỗ trợ khai trương, kiểm soát, hỗ trợ tiếp thị, quảng cáo). 

  • Bí quyết công nghệ sản xuất/ kinh doanh.

  • Hệ thống thống thương hiệu. 

  • Sản phẩm dịch vụ bên nhận quyền có trách nhiệm thanh toán cho bên nhượng quyền hai khoản phí cơ bản là phí nhượng quyền ban đầu và phí vận hành. Ngoài ra bên nhận quyền có thể trả têm các khoản phí khác như phí thiết kế, trang trí cửa hàng, vật tư trang trí cửa hàng, chi phí tiếp thị, quảng cáo, các khoản chênh lệch do mua nguyên vật liệu, chi phí tư vấn...

2 - Nhượng quyền mô hình kinh doanh không toàn diện

Mô hình nhượng quyền kinh doanh không toàn diện có thể hiểu là chuyển giao một số yếu tố nhất định từ bên nhượng quyền như: nhượng quyền sản phẩm, nhượng quyền công thức và tiếp thị, cấp quyền sử dụng hình ảnh thương hiệu. 

Trong mô hình nhượng quyền không toàn diện này, bên nhượng quyền thường không cố gắng kiểm soát chặt chẽ hoạt động của bên nhận quyền. Thu nhập của bên nhượng quyền chủ yếu đến từ việc bán sản phẩm hoặc dịch vụ. Các nhà nhượng quyền thường tìm cách nhanh chóng mở rộng mạng lưới phân phối của mình để tăng độ bao phủ thị trường, doanh thu và đi trước đối thủ.

3 - Nhượng quyền có tham gia quản lý

Hình thức nhượng quyền phổ biến thường hay gặp ở các chuỗi khách sạn lớn như Holiday Inc, Marriott. Theo đó, bên nhượng quyền sẽ chuyển giao quyền sử dụng thương hiệu và mô hình kinh doanh. 

4 - Nhượng quyền có tham gia đầu tư vốn

Bên nhượng quyền tham gia với nguồn vốn đầu tư nhỏ dưới dạng liên doanh, như trường hợp của Five Star Chicken (Mỹ) tại Việt Nam, nhằm trực tiếp tham gia quản lý. Bên nhượng quyền có thể có đại diện trong ban giám đốc công ty nhưng phần vốn góp chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ. Tùy thuộc vào kỹ năng quản lý, sức mạnh thương hiệu, đặc điểm ngành và mức độ cạnh tranh trên thị trường, nhà nhượng quyền sẽ xem xét 3 yếu tố ưu tiên hàng đầu khi lựa chọn mô hình nhượng quyền phù hợp cho doanh nghiệp của mình.

NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG HIỆU LÀ GÌ? ĐIỀU KIỆN, THỦ TỤC CẦN BIẾT

Nhượng quyền thương hiệu là gì? 4 loại hình nhượng quyền thương hiệu phổ biến

1.2. Ưu nhược điểm của nhượng quyền thương hiệu là gì?

Nhượng quyền mô hình kinh doanh toàn diện hiện là loại nhượng quyền thương hiệu phổ biến tại Việt Nam. 

1 - Ưu điểm của nhượng quyền thương hiệu 

Nhượng quyền thương hiệu giúp mở rộng mô hình kinh doanh mà không cần đầu tư nhiều vốn nhân lực. Bên nhận nhượng quyền có thể tận dụng thương hiệu và hệ thống kinh doanh đã thành công của bên nhượng quyền để giảm thiểu rủi ro kinh doanh. Bên cạnh đó nhượng quyền thương hiệu cũng là hình thức kinh doanh có tỷ lệ thành công cao hơn so với tự khởi nghiệp một thương hiệu mới. 

2 - Nhược điểm của nhượng quyền thương hiệu 

Tuy nhiên nhượng quyền thương hiệu sẽ phải mất một khoản phí như phí nhượng quyền, phí hoa hồng và các khoản chi phí khác để bắt đầu kinh doanh. Hơn nữa tỷ lệ kinh doanh thành công không phải lúc nào cũng cao, bên nhận quyền phải chuẩn bị kỹ lưỡng về chiến lược và mục tiêu kinh doanh của riêng mình nếu không sẽ không cạnh tranh được với hệ thống cửa hàng khác, điều này có thể dẫn đến việc giảm lợi nhuận. 

NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG HIỆU LÀ GÌ? ĐIỀU KIỆN, THỦ TỤC CẦN BIẾT

Ưu nhược điểm của mô hình nhượng quyền thương hiệu là gì?

2. Điều kiện cần có khi nhượng quyền thương hiệu là gì?

Để nhượng quyền thành công cần phải xét đến nhiều yếu tố. Dưới góc độ pháp lý, doanh nghiệp cần đảm bảo những điều sau:  

  • Có giấy phép đăng ký kinh doanh phải đúng hạn: Việc đăng ký thương hiệu không đúng thời hạn có thể do thương hiệu bị đăng ký trước hoặc mới dừng lại ở việc nộp tờ khai cấp văn bằng bảo hộ. Như vậy, về bản chất khi chưa được cấp bằng (sau 18 đến 24 tháng nộp hồ sơ) thì thương hiệu sẽ không được Nhà nước công nhận quyền sở hữu với thương hiệu này. Nếu chưa có quyền sở hữu thì không thể quyết định hay sử dụng. Việc đăng ký nhãn hiệu chậm sẽ dẫn đến bị mất thương hiệu. 

Hơn nữa không đăng ký kinh doanh hoặc đăng ký loại hình kinh doanh không phù hợp. Khi một cửa hàng kinh doanh thành công và có lãi nhưng lại đang vận hành dưới hình thức hộ kinh doanh, doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp doanh thì việc mở rộng địa điểm và góp vốn bị hạn chế.

  • Đảm bảo các điều kiện vệ sinh, an toàn thực phẩm: Không đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm sẽ không thể thuyết phục được đối tác rằng quy trình sản xuất được đảm bảo và chứng nhận bởi cơ quan nhà nước. Ngoài ra, việc đảm bảo điều kiện này không chỉ mang tính bắt buộc mà còn ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu của công ty.

  • Đã đăng ký nhãn hiệu và quyền sở hữu được cấp bằng bảo hộ: Việc đăng ký nhãn hiệu chậm sẽ dẫn đến bị mất thương hiệu. Việt Nam theo hệ thống “First to file” (nộp trước được ưu tiên). Do đó việc nộp hồ sơ đăng ký sẽ dẫn đến hệ quả doanh nghiệp không sở hữu nhãn hiệu dự định nhượng quyền, và quyền sở hữu trí tuệ không được bảo hộ.  

NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG HIỆU LÀ GÌ? ĐIỀU KIỆN, THỦ TỤC CẦN BIẾT

Nhượng quyền thương hiệu là gì? Điều kiện cần có khi thực hiện nhượng quyền thương hiệu

3. Thủ tục cần có khi nhượng quyền thương hiệu là gì?

Theo quy định tại Khoản 9 Điều 1 Thông tư 18/2011/TT-BKHCN quy định về thành phần hồ sơ chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp như sau:

  • 02 bản Tờ khai đăng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp, làm theo mẫu 01 - HĐCN quy định tại Phụ lục D của Thông tư này;

  • 01 bản hợp đồng (bản gốc hoặc bản sao được chứng thực theo quy định); nếu hợp đồng làm bằng ngôn ngữ khác tiếng Việt thì phải kèm theo bản dịch hợp đồng ra tiếng Việt; hợp đồng có nhiều trang thì từng trang phải có chữ ký xác nhận của các bên hoặc đóng dấu giáp lai;

  • Bản gốc văn bằng bảo hộ;

  • Văn bản đồng ý của các đồng chủ sở hữu về việc chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp, nếu quyền sở hữu công nghiệp tương ứng thuộc sở hữu chung;

  • Giấy ủy quyền (nếu nộp hồ sơ thông qua đại diện);

  • Bản sao chứng từ nộp phí, lệ phí (trường hợp nộp phí, lệ phí qua dịch vụ bưu chính hoặc nộp trực tiếp vào tài khoản của Cục Sở hữu trí tuệ)”.

4. VIDEO mô hình kinh doanh nhượng quyền thương hiệu

Mô hình kinh doanh nhượng quyền thương hiệu - Mô hình chia sẻ thịnh vượng

5. Kết luận  

Nhượng quyền thương hiệu là gì? Đó là hình thức kinh doanh phổ biến không chỉ ở Việt Nam và khắp nơi trên thế giới. Trên đây là những điều kiện và thủ tục cần thiết cho việc nhượng quyền thương hiệu, hy vọng có thể giúp bạn nắm rõ thông tin để thành công trong việc kinh doanh của mình. 

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN KHÓA HỌC CỦA HBR

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN KHÓA HỌC CỦA HBR
Đăng ký ngay
Hotline
Zalo
Facebook messenger