TƯ DUY AI FIRST LÀ GÌ? KHỞI TẠO LỘ TRÌNH ỨNG DỤNG AI TỪ GÓC ĐỘ CHIẾN LƯỢC

Trong bối cảnh công nghệ bùng nổ, tư duy AI First đã trở thành chìa khóa để doanh nghiệp dẫn đầu trong kỷ nguyên số. Bài viết dưới đây từ Trường Doanh Nhân HBR sẽ chủ doanh nghiệp có cái nhìn toàn diện hơn về tư duy AI First và biết cách phát triển tư duy này để tạo nên một cuộc cách mạng trong toàn bộ doanh nghiệp. 

1. Tư duy AI First là gì?

1.1. Định nghĩa tư duy AI First trong doanh nghiệp

Tư duy AI First (AI First mindset) là cách tiếp cận chiến lược trong đó doanh nghiệp đặt trí tuệ nhân tạo (AI) làm nền tảng trong quá trình ra quyết định, xây dựng sản phẩm, tối ưu vận hành và phát triển mô hình kinh doanh. Thay vì xem AI như một công cụ hỗ trợ được sử dụng khi cần thiết, doanh nghiệp AI First chủ động xem xét cách AI có thể tạo ra giá trị ngay từ đầu trong mọi hoạt động kinh doanh.

Trong môi trường kinh doanh hiện nay, AI First không đơn thuần là việc doanh nghiệp sử dụng các công cụ như chatbot AI, phần mềm tự động hóa hay trợ lý ảo. Đây là sự thay đổi trong cách lãnh đạo và tổ chức tư duy về công nghệ: AI trở thành một phần trong chiến lược tăng trưởng, giúp doanh nghiệp khai thác dữ liệu, hiểu khách hàng sâu hơn, tối ưu quy trình và tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Ở cấp độ doanh nghiệp, tư duy AI First yêu cầu lãnh đạo đặt ra những câu hỏi mới khi xây dựng chiến lược:

• AI có thể giúp doanh nghiệp hiểu khách hàng tốt hơn như thế nào?
• Những quy trình nào có thể được thiết kế lại với sự hỗ trợ của AI?
• Làm thế nào để dữ liệu trở thành nguồn lực giúp doanh nghiệp ra quyết định chính xác hơn?
• AI có thể tạo ra mô hình kinh doanh mới hoặc nâng cao trải nghiệm khách hàng ra sao?

Theo Mr. Tony Dzung - Chủ tịch Hội đồng Quản trị HBR Holdings, tư duy AI First không phải là việc chạy theo công nghệ mới nhất, mà là khả năng nhìn nhận AI như một yếu tố cốt lõi để tái thiết kế cách doanh nghiệp vận hành và tạo ra giá trị. Chính sự thay đổi trong cách đặt vấn đề này giúp doanh nghiệp chuyển từ việc ứng dụng AI theo từng nhiệm vụ riêng lẻ sang xây dựng hệ thống kinh doanh thông minh dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

>>> Xem thêm: LỘ TRÌNH ỨNG DỤNG AI VÀO DOANH NGHIỆP: DẪN ĐẦU CUỘC ĐUA CÔNG NGHỆ SỐ

1.2. Sự khác biệt giữa AI First và ứng dụng AI truyền thống

Nhiều doanh nghiệp hiện nay đã bắt đầu sử dụng AI trong marketing, bán hàng hoặc vận hành. Tuy nhiên, việc sử dụng một vài công cụ AI chưa đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã có tư duy AI First.

Sự khác biệt cốt lõi nằm ở cách lãnh đạo nhìn nhận vai trò của chiến lược AI trong phát triển doanh nghiệp.

Ví dụ, một doanh nghiệp áp dụng AI truyền thống có thể sử dụng AI để viết nội dung quảng cáo nhanh hơn hoặc trả lời khách hàng tự động. Trong khi đó, doanh nghiệp theo tư duy AI First sẽ sử dụng AI để phân tích dữ liệu khách hàng, dự đoán nhu cầu, cá nhân hóa hành trình mua hàng và xây dựng hệ thống marketing - bán hàng vận hành hiệu quả hơn.

2. Tầm quan trọng của tư duy AI First trong doanh nghiệp

Trong bối cảnh AI đang thay đổi cách doanh nghiệp vận hành, tư duy AI First không còn chỉ là một xu hướng công nghệ mà trở thành định hướng chiến lược giúp doanh nghiệp thích nghi và tăng trưởng bền vững. Khi đặt AI vào trung tâm của quá trình ra quyết định, vận hành và đổi mới, doanh nghiệp có thể khai thác dữ liệu hiệu quả hơn, tối ưu nguồn lực và tạo ra những lợi thế cạnh tranh mới trên thị trường.

Đặc biệt với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), việc xây dựng tư duy AI First giúp lãnh đạo không chỉ sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ công việc, mà còn biết cách tái thiết kế mô hình kinh doanh, cải tiến quy trình và xây dựng hệ thống vận hành thông minh hơn.

Những lợi ích quan trọng khi doanh nghiệp phát triển tư duy AI First bao gồm:

• Tối ưu hiệu suất và giảm chi phí vận hành: AI giúp doanh nghiệp tự động hóa các công việc lặp lại, tối ưu quy trình làm việc, giảm thời gian xử lý và nâng cao năng suất của đội ngũ. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn lực con người, doanh nghiệp có thể sử dụng AI để hỗ trợ vận hành hiệu quả hơn với chi phí tối ưu.
• Nâng cao khả năng ra quyết định dựa trên dữ liệu: Tư duy AI First giúp lãnh đạo chuyển đổi từ cách ra quyết định dựa trên kinh nghiệm hoặc cảm tính sang dựa trên dữ liệu thực tế. AI có khả năng phân tích lượng lớn thông tin, nhận diện xu hướng và cung cấp những insight quan trọng để doanh nghiệp đưa ra chiến lược chính xác hơn.
• Cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng: AI giúp doanh nghiệp hiểu sâu hơn về hành vi, nhu cầu và sở thích của khách hàng thông qua việc phân tích dữ liệu. Từ đó, doanh nghiệp có thể xây dựng các chiến dịch marketing, sản phẩm và dịch vụ phù hợp hơn với từng nhóm khách hàng, gia tăng tỷ lệ chuyển đổi và mức độ trung thành.
• Tạo lợi thế cạnh tranh bền vững: Doanh nghiệp áp dụng tư duy AI First có khả năng đổi mới nhanh hơn, tối ưu mô hình kinh doanh và thích ứng tốt hơn với sự thay đổi của thị trường. Việc ứng dụng AI vào chiến lược kinh doanh giúp doanh nghiệp tạo ra sự khác biệt thay vì chỉ cạnh tranh dựa trên giá hoặc nguồn lực truyền thống.
• Chuẩn bị cho sự chuyển dịch công nghệ trong tương lai: AI sẽ tiếp tục thay đổi cách doanh nghiệp quản trị, sản xuất, bán hàng và chăm sóc khách hàng. Việc xây dựng tư duy AI First từ sớm giúp doanh nghiệp chủ động trước các biến động công nghệ, nâng cao năng lực thích nghi và duy trì vị thế dẫn đầu trong dài hạn.

3. Cách phát triển tư duy AI First cho lãnh đạo và doanh nghiệp

Để phát triển tư duy AI First, doanh nghiệp cần thực hiện 7 bước theo trình tự gồm: xây dựng nền tảng hiểu biết về AI, thay đổi tư duy lãnh đạo, ra quyết định dựa trên dữ liệu và AI, thiết kế lại quy trình làm việc, triển khai AI theo từng giai đoạn, đo lường hiệu quả và xây dựng văn hóa AI trong toàn tổ chức.

Khác với việc triển khai một vài công cụ AI đơn lẻ, tư duy AI First là sự thay đổi trong cách doanh nghiệp nhìn nhận, ra quyết định và vận hành. Điều này đòi hỏi sự cam kết từ ban lãnh đạo, sự phối hợp giữa các phòng ban và một lộ trình triển khai rõ ràng. Nếu bỏ qua các bước nền tảng và chỉ chạy theo xu hướng công nghệ, doanh nghiệp rất dễ đầu tư dàn trải nhưng không tạo ra giá trị thực tế.

Dưới đây là 7 bước giúp doanh nghiệp từng bước xây dựng mô hình AI First bền vững.

• Bước 1: Xây dựng nền tảng hiểu biết về AI
• Bước 2: Lãnh đạo thay đổi tư duy để dẫn dắt AI First
• Bước 3: Ra quyết định dựa trên dữ liệu và AI
• Bước 4: Thiết kế lại quy trình làm việc theo tư duy AI First
• Bước 5: Triển khai AI theo chiến lược và từng giai đoạn
• Bước 6: Đo lường, tối ưu hiệu quả ứng dụng AI
• Bước 7: Xây dựng văn hóa AI trong doanh nghiệp

Bước 1: Xây dựng nền tảng hiểu biết về AI

Muốn phát triển tư duy AI First, doanh nghiệp cần bắt đầu từ việc giúp lãnh đạo và đội ngũ quản lý hiểu đúng về AI. Khi chưa nắm rõ bản chất của công nghệ, tổ chức rất dễ rơi vào tình trạng đầu tư theo xu hướng hoặc kỳ vọng AI có thể giải quyết mọi vấn đề, dẫn đến thất bại trong quá trình triển khai.

Việc xây dựng kiến thức nền không nhằm biến mọi nhân sự thành chuyên gia AI, mà giúp họ hiểu AI phù hợp với bài toán nào, giới hạn của AI ở đâu và cách kết hợp AI với năng lực của con người để tạo ra hiệu quả cao nhất.

Để xây dựng nền tảng này, doanh nghiệp nên ưu tiên các hoạt động sau:

• Đào tạo kiến thức AI cho đội ngũ lãnh đạo và quản lý. Nội dung cần tập trung vào những khái niệm cốt lõi như AI tạo sinh (Generative AI), học máy (Machine Learning), mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), AI Agent hay tự động hóa quy trình. Mục tiêu là giúp nhà quản lý hiểu công nghệ nào phù hợp với từng bài toán kinh doanh thay vì sử dụng AI theo phong trào.
• Làm rõ khả năng và giới hạn của AI trong bối cảnh doanh nghiệp. AI có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu, tạo nội dung, dự báo xu hướng hoặc tự động hóa quy trình, nhưng vẫn cần con người kiểm soát các quyết định mang tính chiến lược, đạo đức và sáng tạo. Việc hiểu đúng giới hạn này giúp doanh nghiệp xây dựng kỳ vọng thực tế hơn khi triển khai.
• Đầu tư phát triển năng lực AI cho ban lãnh đạo. Người đứng đầu là nhân tố quyết định tốc độ chuyển đổi sang mô hình AI First. Vì vậy, lãnh đạo nên thường xuyên tham gia các chương trình đào tạo, hội thảo hoặc khóa học chuyên sâu về ứng dụng AI trong quản trị doanh nghiệp để cập nhật xu hướng và kinh nghiệm thực tiễn.

Bước 2: Lãnh đạo thay đổi tư duy để dẫn dắt AI First

AI First chỉ có thể thành công khi ban lãnh đạo thay đổi tư duy trước tiên. Nếu người đứng đầu vẫn ra quyết định chủ yếu dựa trên kinh nghiệm và xem AI chỉ là công cụ hỗ trợ cho bộ phận công nghệ thông tin, quá trình chuyển đổi sẽ rất khó tạo ra tác động trên quy mô toàn doanh nghiệp.

Trong mô hình AI First, lãnh đạo không còn đặt câu hỏi "Cần tuyển thêm bao nhiêu nhân sự?" mà chuyển sang "AI có thể hỗ trợ hoặc tự động hóa phần việc nào trước khi bổ sung nguồn lực?" Đây là sự thay đổi trong cách tiếp cận vấn đề, không đơn thuần là thay đổi công nghệ.

Để hình thành tư duy này, doanh nghiệp nên:

• Đưa AI vào quá trình ra quyết định hằng ngày. Trong các cuộc họp chiến lược, hãy ưu tiên đánh giá khả năng ứng dụng AI trước khi quyết định mở rộng nhân sự hoặc đầu tư thêm nguồn lực. Điều này giúp AI trở thành lựa chọn mặc định thay vì phương án bổ sung sau cùng.
• Lãnh đạo trực tiếp sử dụng AI trong công việc. Khi CEO hoặc đội ngũ quản lý chủ động dùng AI để phân tích báo cáo, xây dựng kế hoạch, soạn thảo tài liệu hay hỗ trợ ra quyết định, nhân sự sẽ có động lực học hỏi và ứng dụng AI nhiều hơn trong công việc hằng ngày.
• Khuyến khích thử nghiệm và chấp nhận sai sót. Giai đoạn đầu triển khai AI luôn tồn tại những thử nghiệm chưa đạt kết quả như mong muốn. Thay vì xem đó là thất bại, doanh nghiệp nên coi đây là cơ hội để học hỏi, điều chỉnh và tối ưu cách ứng dụng AI.

>>> Xem thêm: VAI TRÒ CỦA LÃNH ĐẠO TRONG AI TRANSFORMATION Ở KỶ NGUYÊN CÔNG NGHỆ

Bước 3: Thiết kế lại quy trình làm việc theo tư duy AI First

Một doanh nghiệp AI First không ra quyết định dựa trên cảm tính, mà dựa trên dữ liệu được AI phân tích và gợi ý. Đây là điểm khác biệt quan trọng giữa việc "sử dụng AI" và thực sự vận hành theo mô hình AI First.

Dữ liệu là nền tảng để AI tạo ra giá trị. Nếu dữ liệu phân tán, thiếu chính xác hoặc không được chuẩn hóa, các mô hình AI cũng khó đưa ra những phân tích đáng tin cậy. Vì vậy, trước khi đầu tư vào công cụ AI, doanh nghiệp cần đầu tư vào chất lượng dữ liệu.

Các hoạt động cần ưu tiên gồm:

• Chuẩn hóa dữ liệu nội bộ. Xây dựng hệ thống thu thập và quản lý dữ liệu từ các phòng ban như bán hàng, marketing, chăm sóc khách hàng và vận hành nhằm tạo nguồn dữ liệu thống nhất cho AI phân tích.
• Ứng dụng AI trong phân tích và dự báo. AI có thể hỗ trợ phân tích hành vi khách hàng, dự báo nhu cầu thị trường, tối ưu ngân sách marketing, dự báo doanh thu hoặc phát hiện những rủi ro mà con người khó nhận ra khi xử lý dữ liệu thủ công.
• Phát triển năng lực phân tích dữ liệu cho đội ngũ quản lý. AI không thay thế hoàn toàn con người trong việc ra quyết định. Nhà quản lý cần biết cách đọc, kiểm chứng và phản biện các kết quả AI đưa ra để đảm bảo quyết định cuối cùng vẫn phù hợp với mục tiêu kinh doanh.

>>> Xem thêm: TỪ DATA-DRIVEN ĐẾN AI-DRIVEN - BÍ QUYẾT CHUYỂN ĐỔI HIỆU QUẢ CHO DOANH NGHIỆP

Bước 4: Thiết kế lại quy trình với AI

Một trong những sai lầm phổ biến nhất là đưa AI vào quy trình cũ mà không thay đổi cách tổ chức công việc. Điều này chỉ giúp tăng tốc một vài tác vụ riêng lẻ nhưng không tạo ra sự chuyển đổi thực sự.

Trong mô hình AI First, doanh nghiệp cần thiết kế lại quy trình với câu hỏi trung tâm: "Nếu bắt đầu từ đầu với AI, chúng ta sẽ tổ chức công việc như thế nào?" Cách tiếp cận này giúp loại bỏ các bước trung gian không cần thiết và phân bổ lại vai trò giữa con người và AI một cách hiệu quả hơn.

Để thực hiện bước này, doanh nghiệp nên:

• Rà soát toàn bộ quy trình hiện tại. Lập bản đồ các quy trình từ đầu đến cuối để xác định những công việc lặp đi lặp lại, tiêu tốn nhiều thời gian nhưng tạo ra ít giá trị. Đây thường là những khu vực phù hợp nhất để ứng dụng AI.
• Thiết kế lại vai trò giữa AI và con người. AI nên đảm nhận các tác vụ như tổng hợp dữ liệu, tạo báo cáo, xử lý yêu cầu lặp lại hoặc phân tích thông tin. Trong khi đó, con người tập trung vào tư duy chiến lược, sáng tạo, đàm phán và xây dựng mối quan hệ với khách hàng.
• Đơn giản hóa quy trình trước khi ứng dụng AI. Không nên giữ nguyên quy trình cũ rồi bổ sung thêm AI như một lớp hỗ trợ. Việc loại bỏ những bước dư thừa trước khi tự động hóa sẽ giúp doanh nghiệp khai thác AI hiệu quả hơn và giảm chi phí vận hành.

Bước 5: Triển khai AI theo chiến lược và từng giai đoạn

Doanh nghiệp không nên triển khai AI đồng loạt trên toàn bộ tổ chức ngay từ đầu. Thay vào đó, mô hình AI First khuyến khích doanh nghiệp bắt đầu từ những bài toán có giá trị cao, dễ đo lường hiệu quả và từng bước mở rộng khi đã tích lũy đủ kinh nghiệm.

Triển khai theo lộ trình không chỉ giúp giảm rủi ro về chi phí và vận hành mà còn tạo cơ hội để doanh nghiệp liên tục kiểm chứng hiệu quả, điều chỉnh chiến lược và nâng cao năng lực ứng dụng AI trước khi nhân rộng trên quy mô lớn.

Để triển khai AI hiệu quả, doanh nghiệp nên ưu tiên các hoạt động sau:

• Bắt đầu từ những bộ phận có mức độ sẵn sàng cao. Marketing, chăm sóc khách hàng, bán hàng hoặc nhân sự thường là những phòng ban có nhiều tác vụ lặp lại và dễ đánh giá hiệu quả khi ứng dụng AI, chẳng hạn như tạo nội dung, phân tích dữ liệu khách hàng, xây dựng chatbot hoặc tự động hóa quy trình tuyển dụng.
• Xây dựng lộ trình triển khai theo từng giai đoạn. Doanh nghiệp nên triển khai theo mô hình Pilot → Đánh giá → Tối ưu → Mở rộng. Sau mỗi giai đoạn thử nghiệm, cần đánh giá kết quả dựa trên các chỉ số cụ thể trước khi mở rộng sang những quy trình hoặc phòng ban khác.
• Phân bổ nguồn lực và ngân sách phù hợp. Thay vì đầu tư đồng thời vào nhiều nền tảng AI, doanh nghiệp nên tập trung vào những công cụ giải quyết trực tiếp các bài toán ưu tiên. Cách tiếp cận này giúp tối ưu chi phí, hạn chế đầu tư dàn trải và nâng cao tỷ lệ thành công của các dự án AI.

>>> Xem thêm: 6 BƯỚC XÂY DỰNG LỘ TRÌNH ĐÀO TẠO NHÂN VIÊN ỨNG DỤNG AI HIỆU QUẢ

3.6. Đo lường, tối ưu hiệu quả ứng dụng AI

Một doanh nghiệp AI First không chỉ triển khai AI mà còn liên tục đo lường để đảm bảo AI tạo ra giá trị thực sự. Nếu thiếu hệ thống đánh giá rõ ràng, doanh nghiệp rất khó xác định liệu AI đang giúp tăng năng suất, giảm chi phí hay chỉ làm gia tăng đầu tư công nghệ mà không mang lại hiệu quả tương xứng.

Việc đo lường cần được thực hiện xuyên suốt quá trình triển khai, từ giai đoạn thử nghiệm đến khi mở rộng trên toàn doanh nghiệp. Đây cũng là cơ sở để lãnh đạo đưa ra quyết định tiếp tục đầu tư, điều chỉnh hoặc thay thế các giải pháp AI khi cần thiết.

Để đánh giá hiệu quả ứng dụng AI, doanh nghiệp nên:

• Xây dựng hệ thống KPI cho từng ứng dụng AI. Các chỉ số có thể bao gồm thời gian xử lý công việc, chi phí vận hành, tỷ lệ tự động hóa, năng suất của nhân viên, tỷ lệ chuyển đổi bán hàng hoặc mức độ hài lòng của khách hàng. KPI cần gắn với mục tiêu kinh doanh thay vì chỉ đo số lượng công cụ AI đã triển khai.
• Đánh giá định kỳ và tối ưu liên tục. Sau mỗi giai đoạn triển khai, doanh nghiệp cần so sánh kết quả thực tế với mục tiêu ban đầu để xác định những giải pháp mang lại giá trị cao nhất. Nếu một công cụ AI không đạt hiệu quả như kỳ vọng, cần sẵn sàng điều chỉnh quy trình hoặc thay thế bằng giải pháp phù hợp hơn.
• Nhân rộng các mô hình thành công. Những dự án AI mang lại kết quả tích cực nên được tổng kết thành quy trình, tài liệu hướng dẫn hoặc bài học kinh nghiệm để các phòng ban khác có thể áp dụng. Điều này giúp rút ngắn thời gian triển khai và tạo động lực thúc đẩy chuyển đổi AI trong toàn tổ chức.

>>> Xem thêm: ĐO LƯỜNG VÀ TỐI ƯU LỘ TRÌNH ỨNG DỤNG AI FIRST ĐỂ DẪN ĐẦU THỊ TRƯỜNG

3.7. Xây dựng văn hóa AI trong doanh nghiệp

Tư duy AI First chỉ thực sự bền vững khi trở thành một phần trong văn hóa doanh nghiệp. Khi đó, AI không còn là sáng kiến của riêng ban lãnh đạo hay phòng công nghệ thông tin mà trở thành công cụ được mọi nhân sự chủ động sử dụng để nâng cao hiệu suất làm việc và tạo ra giá trị mới.

Việc xây dựng văn hóa AI không chỉ dừng ở đào tạo kỹ năng sử dụng công cụ, mà còn tạo ra môi trường khuyến khích học hỏi, chia sẻ và liên tục đổi mới. Đây là yếu tố giúp doanh nghiệp duy trì lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh AI không ngừng phát triển.

Để xây dựng văn hóa AI First, doanh nghiệp nên:

• Khuyến khích nhân sự chủ động ứng dụng AI trong công việc. Doanh nghiệp có thể đưa tiêu chí sử dụng AI vào hệ thống đánh giá hiệu suất, ghi nhận những sáng kiến cải tiến quy trình bằng AI và tạo động lực để nhân sự liên tục học hỏi các công cụ mới.
• Xây dựng cộng đồng chia sẻ kiến thức về AI. Tổ chức các buổi workshop, diễn đàn nội bộ hoặc thư viện tài nguyên để các phòng ban trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ cách ứng dụng AI hiệu quả và cập nhật các xu hướng công nghệ mới.
• Giải quyết những lo ngại liên quan đến AI. Một trong những rào cản lớn nhất khi triển khai AI là tâm lý sợ bị thay thế. Ban lãnh đạo cần truyền thông rõ rằng AI được sử dụng để hỗ trợ con người tự động hóa các công việc lặp lại, giúp nhân sự tập trung vào những hoạt động mang lại giá trị cao hơn như sáng tạo, giải quyết vấn đề và xây dựng mối quan hệ với khách hàng.
• Duy trì hoạt động đào tạo và cập nhật liên tục. Công nghệ AI thay đổi rất nhanh, vì vậy doanh nghiệp cần xây dựng chương trình đào tạo định kỳ để đội ngũ luôn cập nhật kiến thức, kỹ năng và phương pháp ứng dụng AI phù hợp với mục tiêu kinh doanh.

>>> Xem thêm: LỘ TRÌNH XÂY DỰNG VĂN HÓA AI-FIRST VÀ CÔNG THỨC THÚC ĐẨY SỰ THAY ĐỔI ĐỊNH HƯỚNG AI

4. Các doanh nghiệp dẫn đầu ứng dụng AI First

Khái niệm AI First được phổ biến rộng rãi sau khi CEO Google Sundar Pichai công bố định hướng chuyển dịch từ chiến lược "mobile-first" sang "AI-first" tại sự kiện Google I/O năm 2017, đặt nền móng cho cách nhiều tập đoàn công nghệ toàn cầu định hình lại chiến lược phát triển sản phẩm trong thập kỷ tiếp theo. Kể từ đó, ngày càng nhiều doanh nghiệp ở nhiều lĩnh vực khác nhau áp dụng tư duy này và ghi nhận kết quả cụ thể.

1- Google

Là nơi khởi nguồn của khái niệm AI First, Google tích hợp AI xuyên suốt vào các sản phẩm cốt lõi của mình, từ công cụ tìm kiếm, trợ lý ảo cho đến nền tảng điện toán đám mây, thay vì coi AI là một tính năng bổ sung riêng lẻ.

2- Amazon

Amazon là ví dụ điển hình về ứng dụng AI xuyên suốt chuỗi vận hành thay vì chỉ giới hạn ở một bộ phận. Doanh nghiệp này sử dụng AI để tối ưu hóa mạng lưới phân phối và lưu kho thông qua các trung tâm logistics tích hợp AI, giúp tự động hóa nhiều tác vụ như quản lý tồn kho, xử lý đơn hàng và tối ưu chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, Amazon còn sử dụng AI cho phân tích dự báo, giúp doanh nghiệp dự đoán nhu cầu khách hàng trước khi nhu cầu đó thực sự xuất hiện.

3- Netflix

Netflix xây dựng lợi thế cạnh tranh cốt lõi dựa trên khả năng cá nhân hóa trải nghiệm người dùng bằng AI. Hệ thống gợi ý nội dung của Netflix phân tích hành vi xem của hàng trăm triệu người dùng để đưa ra đề xuất phù hợp với từng cá nhân, đồng thời doanh nghiệp này còn mở rộng ứng dụng AI sang cả quy trình sản xuất nội dung, không chỉ dừng lại ở khâu phân phối và gợi ý.

5- HBR (thuộc HBR Holdings)

Tại Việt Nam, HBR là một trong những doanh nghiệp theo đuổi định hướng “AI First Company” trong chiến lược phát triển. Dưới sự dẫn dắt của Chủ tịch HĐQT Tony Dzung, HBR Holdings tích hợp AI vào các hoạt động cốt lõi dựa trên dữ liệu, đồng thời xây dựng lộ trình phát triển năng lực AI cho đội ngũ nhằm tối ưu vận hành và đổi mới mô hình kinh doanh.

HBR triển khai AI theo hướng thử nghiệm, đo lường và mở rộng quy mô, giúp giảm rủi ro khi ứng dụng công nghệ vào thực tế. Với quan điểm con người làm chủ AI, doanh nghiệp hướng đến việc kết hợp sức mạnh công nghệ và tư duy lãnh đạo để thúc đẩy chuyển đổi AI First trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Với sứ mệnh giúp các nhà lãnh đạo Việt Nam bứt phá về tư duy và năng lực quản trị trong kỷ nguyên số, khóa học “CHUYỂN ĐỔI MÔ HÌNH KINH DOANH - TỪ CẢM TÍNH SANG TĂNG TRƯỞNG BỀN VỮNG CÙNG AI” do Mr. Tony Dzung – Chủ tịch HĐQT HBR Holdings trực tiếp giảng dạy được thiết kế nhằm mang đến hệ thống tư duy quản trị bài bản, cập nhật và có khả năng ứng dụng ngay vào thực tế.

Điểm khác biệt của chương trình nằm ở việc tập trung vào chuyển đổi mô hình doanh nghiệp theo hướng AI-driven, giúp lãnh đạo hiểu cách ứng dụng AI để tối ưu vận hành, tự động hóa quy trình, nâng cao hiệu suất đội ngũ và xây dựng hệ thống tăng trưởng bền vững. Hàng chục nghìn doanh nghiệp đã đồng hành cùng chúng tôi để từng bước chuyển đổi và có những bước tiến tăng vọt trong thời đại AI! Doanh nghiệp của bạn thì sao? 👉 Xem ngay thông tin về khóa học và những ưu đãi đặc biệt!

Tóm lại, tư duy AI First không chỉ là xu hướng mà đã trở thành yếu tố cốt lõi để doanh nghiệp tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững trong kỷ nguyên số. Việc áp dụng AI vào nền tảng chiến lược không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình mà còn mở ra những cơ hội đột phá trong kinh doanh. HBR hy vọng rằng bài viết này đã cung cấp cho chủ doanh nghiệp cái nhìn rõ ràng hơn về cách khởi tạo lộ trình AI First, giúp doanh nghiệp tiên phong và vững bước trong hành trình chuyển đổi số. 

5. Câu hỏi thường gặp về tư duy AI First

AI First khác gì với việc chỉ sử dụng công cụ AI trong công việc?

Việc sử dụng công cụ AI đơn lẻ (ví dụ: dùng chatbot để soạn nội dung, dùng công cụ AI để chỉnh sửa hình ảnh) chỉ là ứng dụng công nghệ ở cấp độ chiến thuật. Trong khi đó, AI First là tư duy chiến lược, đòi hỏi doanh nghiệp đặt câu hỏi "AI có thể giải quyết vấn đề này tốt hơn cách làm hiện tại không?" ngay từ bước hoạch định, trước khi quyết định phân bổ nguồn lực con người hay quy trình. Nói cách khác, AI First thay đổi cách tổ chức tư duy và ra quyết định, không chỉ đơn thuần là thêm công cụ vào quy trình cũ.

Doanh nghiệp nhỏ có cần theo đuổi tư duy AI First không?

Có, nhưng cần điều chỉnh quy mô triển khai phù hợp với nguồn lực thực tế. Doanh nghiệp nhỏ không nhất thiết phải đầu tư hạ tầng AI phức tạp như các tập đoàn lớn, mà có thể bắt đầu từ việc ứng dụng các công cụ AI có sẵn trên thị trường vào những khâu tốn nhiều thời gian nhất, ví dụ chăm sóc khách hàng, sáng tạo nội dung marketing hoặc phân tích dữ liệu bán hàng cơ bản, sau đó mở rộng dần theo từng giai đoạn.

Mất bao lâu để một doanh nghiệp xây dựng được tư duy AI First?

Không có mốc thời gian cố định áp dụng cho mọi doanh nghiệp, vì tốc độ chuyển đổi phụ thuộc vào quy mô tổ chức, mức độ sẵn sàng về dữ liệu và mức độ cởi mở của đội ngũ nhân sự. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm triển khai thực tế tại nhiều doanh nghiệp, giai đoạn thí điểm ban đầu thường kéo dài từ 3 đến 6 tháng cho một vài bộ phận trọng điểm, trước khi mở rộng ra toàn tổ chức trong 1 đến 2 năm tiếp theo.

AI First có làm giảm nhu cầu tuyển dụng nhân sự không?

Tư duy AI First thay đổi cơ cấu công việc nhiều hơn là cắt giảm hoàn toàn nhu cầu nhân sự. Các tác vụ lặp lại, tổng hợp dữ liệu có xu hướng được AI đảm nhận, trong khi doanh nghiệp vẫn cần nhân sự cho những công việc đòi hỏi tư duy chiến lược, sáng tạo và khả năng tương tác cảm xúc mà AI chưa thể thay thế hoàn toàn. Đồng thời, quá trình triển khai AI First cũng tạo ra nhu cầu mới về nhân sự có kỹ năng vận hành và giám sát công cụ AI.