CÔNG TY TNHH TRƯỜNG DOANH NHÂN HBR - HBR BUSINESS SCHOOL ×

QUẢN LÝ THU CHI CỬA HÀNG: QUY TRÌNH, MẪU SỔ VÀ CHỐNG THẤT THOÁT

Mục lục [Ẩn]

  • 1. Quản lý thu chi cửa hàng là gì?
    • 1.1. Quản lý thu chi khác kế toán và quản lý dòng tiền thế nào?
    • 1.2. Dấu hiệu cửa hàng đang quản lý thu chi lỏng lẻo?
  • 2. Quản lý thu chi cửa hàng cần theo dõi những khoản nào?
    • 2.1. Khoản thu của cửa hàng gồm những gì?
    • 2.2. Khoản chi nên chia thành mấy nhóm?
  • 3. Cách quản lý thu chi cửa hàng dựa trên những nguyên tắc nào?
    • 3.1. Tách tiền cá nhân và tiền cửa hàng thế nào?
    • 3.2. Vì sao phải ghi ngay và có phiếu thu, phiếu chi?
    • 3.3. Ai duyệt chi và duyệt đến mức nào?
    • 3.4. Vì sao người giữ tiền không nên là người ghi sổ?
    • 3.5. Nên đối soát thu chi bao lâu một lần?
  • 4. Quy trình quản lý thu chi cửa hàng hằng ngày gồm những bước nào?
    • 4.1. Mở ca, thu và chi trong ca cần lưu ý gì?
    • 4.2. Chốt ca và lập báo cáo thu chi hàng ngày thế nào?
    • 4.3. Cuối ngày két tiền thiếu hoặc thừa thì xử lý thế nào?
    • 4.4. Bao lâu nên đối chiếu với ngân hàng và công nợ?
  • 5. Mẫu sổ thu chi cửa hàng cần những cột nào?
    • 5.1. Cách lập bảng thu chi hàng ngày?
    • 5.2. Cách lập báo cáo thu chi hàng tháng?
    • 5.3. Hộ kinh doanh có bắt buộc ghi sổ thu chi không?
  • 6. Nên quản lý thu chi cửa hàng bằng sổ tay, Excel hay phần mềm?
    • 6.1. Dựng file Excel quản lý thu chi cửa hàng thế nào?
    • 6.2. Khi nào nên chuyển sang phần mềm quản lý thu chi?
  • 7. Làm sao chống thất thoát khi quản lý thu chi cửa hàng?
    • 7.1. Làm sao biết nhân viên thu ngân có gian lận không?
    • 7.2. Kiểm soát tiền chuyển khoản và mã QR thế nào?
  • 8. Đọc số liệu quản lý thu chi cửa hàng để ra quyết định thế nào?
    • 8.1. Doanh thu cao mà cuối tháng vẫn hết tiền là vì sao?
    • 8.2. Nên giữ tồn quỹ dự phòng bao nhiêu?
  • 9. Những sai lầm nào khiến quản lý thu chi cửa hàng thất bại?
    • 9.1. Chỉ ghi doanh thu, bỏ qua khoản chi nhỏ
    • 9.2. Để nhiều người cùng lấy tiền két
    • 9.3. Đợi cuối tháng mới đối soát
    • 9.4. Mua phần mềm trước khi có quy trình
  • 10. Câu hỏi thường gặp về quản lý thu chi cửa hàng
    • 10.1. Cửa hàng nhỏ 1-2 nhân viên cần ghi những gì là đủ?
    • 10.2. Có nên nhận tiền bán hàng vào tài khoản cá nhân?
    • 10.3. Chủ vắng mặt thì ai nên giữ két tiền?

Cửa hàng bán đều mỗi ngày, nhưng cuối tháng chủ vẫn không biết tiền đã đi đâu. Nguyên nhân thường nằm ở cách quản lý thu chi cửa hàng chứ không ở doanh thu. Cùng Trường Doanh nhân HBR đi qua quy trình, mẫu sổ và cách chặn thất thoát dùng được ngay.

Điểm qua nội dung chính của bài:

  • Quản lý thu chi cửa hàng là ghi, kiểm soát và đối chiếu tiền vào ra mỗi ngày.
  • 5 nguyên tắc: tách tiền cá nhân, ghi ngay có phiếu, duyệt chi theo ngưỡng, tách vai, đối soát.
  • Quy trình 7 bước mỗi ngày, kèm bảng xử lý két thừa, thiếu.
  • Mẫu sổ thu chi 9 cột có ví dụ số, báo cáo tháng tách "lãi" và "tiền".
  • Chọn sổ tay, Excel hay phần mềm theo số đơn và số điểm bán.

1. Quản lý thu chi cửa hàng là gì?

Quản lý thu chi cửa hàng là việc ghi chép, phân loại, kiểm soát và đối chiếu mọi khoản tiền vào, tiền ra của cửa hàng theo từng ngày, để chủ biết chính xác tiền đang ở đâu, còn bao nhiêu và ai chịu trách nhiệm từng khoản.

Mục tiêu của quản lý thu chi cửa hàng không phải là một cuốn sổ đẹp. Mục tiêu là mỗi tối, chủ trả lời được 4 câu hỏi:

  • Vào bao nhiêu: tổng tiền thu theo từng kênh thanh toán.
  • Ra bao nhiêu: tổng tiền chi theo nhóm, có phiếu và người duyệt.
  • Còn bao nhiêu: tồn két và số dư tài khoản khớp với sổ.
  • Ai chịu trách nhiệm: người giữ két, người duyệt chi, người ghi sổ.
Quản lý thu chi cửa hàng là gì và 4 câu hỏi chủ cửa hàng cần trả lời mỗi ngày
Quản lý thu chi cửa hàng là gì và 4 câu hỏi chủ cửa hàng cần trả lời mỗi ngày

1.1. Quản lý thu chi khác kế toán và quản lý dòng tiền thế nào?

Quản lý thu chi là việc hằng ngày tại quầy. Kế toán là ghi sổ theo quy định pháp luật. Quản lý dòng tiền là lập kế hoạch tiền cho nhiều tháng tới.

Tiêu chí Quản lý thu chi cửa hàng Kế toán Quản lý dòng tiền
Mục đích Biết tiền vào ra mỗi ngày, chặn thất thoát Ghi sổ, báo cáo theo quy định thuế Dự trù tiền thừa, thiếu 3-12 tháng
Người làm Thu ngân, quản lý ca, chủ Kế toán hoặc dịch vụ kế toán Chủ doanh nghiệp
Tần suất Mỗi ca, mỗi ngày Tháng, quý, năm Tháng, quý
Đầu ra Sổ quỹ, báo cáo chốt ca Sổ kế toán, tờ khai thuế Kế hoạch dòng tiền

Số liệu thu chi là nguyên liệu cho kiểm soát chi phí và quản lý dòng tiền. Sổ sai thì hai việc sau cũng sai theo.

1.2. Dấu hiệu cửa hàng đang quản lý thu chi lỏng lẻo?

Cửa hàng đang lỏng lẻo khi chủ phải đoán số tiền thay vì đọc trên sổ. Các dấu hiệu thường gặp:

  • Không biết tồn két: phải đếm mới biết còn bao nhiêu.
  • Tiền két dùng việc nhà: chủ hoặc người thân rút mà không ghi.
  • Chi không phiếu: tiền ship, đồ lặt vặt lấy thẳng từ két.
  • Cuối tháng mới cộng sổ: chênh lệch đã quá lâu để truy nguyên nhân.

Có từ 2 dấu hiệu, bạn nên làm lại cách quản lý thu chi cửa hàng. Việc mở rộng nên chờ sau đó.

2. Quản lý thu chi cửa hàng cần theo dõi những khoản nào?

Bạn cần theo dõi 2 nhóm thu và 5 nhóm chi. Phân nhóm đúng từ đầu giúp báo cáo tháng tự cộng, không phải bóc lại từng dòng.

Nhóm Khoản cụ thể Ví dụ
Thu bán hàng Tiền mặt, chuyển khoản, mã QR, thẻ, ví, tiền sàn Shop thời trang nhận tiền sàn sau khi khách nhận hàng
Thu khác Thu nợ khách sỉ, tiền cọc, hoàn tiền nhà cung cấp Cửa hàng mỹ phẩm thu nợ đại lý
Giá vốn Tiền nhập hàng, nguyên liệu Tạp hóa trả tiền nhập hàng tuần
Chi cố định Mặt bằng, lương cứng, internet, phần mềm Spa trả tiền thuê nhà
Chi biến đổi Bao bì, phí giao hàng, phí sàn, hoa hồng Quán cafe mua ly, ống hút
Chi đầu tư, trả nợ Mua máy móc, sửa chữa, trả gốc và lãi vay Mua thêm tủ trưng bày
Tiền chủ rút ra Lương chủ, chia lãi, chi tiêu cá nhân Chủ rút tiền đóng học phí cho con

2.1. Khoản thu của cửa hàng gồm những gì?

Trong quản lý thu chi cửa hàng, khoản thu gồm tiền bán hàng theo kênh và thu ngoài bán hàng. Mỗi kênh ghi riêng, vì cách đối chiếu khác nhau.

  • Tiền mặt: đếm két cuối ca.
  • Chuyển khoản, mã QR, ví điện tử: khớp với sao kê tài khoản cửa hàng.
  • Thẻ ngân hàng: khớp với báo cáo máy quẹt thẻ.
  • Sàn thương mại điện tử: khớp với bảng đối soát, tiền về sau khi trừ phí.
4 kênh thu tiền cần đối chiếu riêng khi quản lý thu chi cửa hàng
4 kênh thu tiền cần đối chiếu riêng khi quản lý thu chi cửa hàng

Lỗi hay gặp là gộp tiền sàn vào doanh thu ngày bán. Tiền đó chưa về tài khoản, nên tồn quỹ trên sổ sẽ cao hơn tiền thật.

2.2. Khoản chi nên chia thành mấy nhóm?

Khoản chi nên chia ít nhất 5 nhóm như bảng trên. Cách chia này cho biết khoản nào tăng theo doanh thu, khoản nào phải trả dù bán được hay không.

Phân biệt chi phí cố định và chi phí biến đổi là nền để tính điểm hòa vốn sau này. Chi mua tủ, máy pha cà phê không nên trừ hết vào lãi một tháng.

Điểm cần lưu ý: tiền chủ rút ra không phải chi phí kinh doanh. Ghi nhầm vào chi phí, cửa hàng sẽ trông như lỗ dù đang có lãi.

3. Cách quản lý thu chi cửa hàng dựa trên những nguyên tắc nào?

Cách quản lý thu chi cửa hàng hiệu quả dựa trên 5 nguyên tắc. Thiếu một nguyên tắc, sổ vẫn có nhưng số liệu không đáng tin.

  • Tách tiền: tiền cá nhân và tiền cửa hàng đi hai tài khoản.
  • Ghi ngay: mỗi khoản có phiếu thu, phiếu chi.
  • Duyệt chi: mỗi mức tiền có người duyệt.
  • Tách vai: người giữ tiền khác người ghi sổ.
  • Đối soát: theo ca, theo ngày, theo tháng.
5 nguyên tắc trong cách quản lý thu chi cửa hàng
5 nguyên tắc trong cách quản lý thu chi cửa hàng

3.1. Tách tiền cá nhân và tiền cửa hàng thế nào?

Hãy dùng tài khoản riêng cho cửa hàng và trả cho chủ một khoản lương cố định mỗi tháng. Mọi khoản rút thêm đều ghi là "rút vốn", không lấy tiền két tiêu tùy ý.

Chủ nên tự trả lương cho mình, vì công đứng cửa hàng là chi phí thật. Bỏ qua khoản này, lãi trên sổ sẽ cao hơn thực tế. Mức lương hợp lý là số tiền bạn phải trả nếu thuê một quản lý làm thay.

Mr. Tony Dzung, Chủ tịch HĐQT HBR Holdings, bàn về chủ đề này trong sách Tài chính dành cho Sếp. Bạn có thể xem thêm video dưới đây của kênh Trường Doanh nhân HBR:

SẾP CẦN LÀM GÌ ĐỂ TÁCH BẠCH TIỀN CÁ NHÂN & DOANH NGHIỆP? | Trường Doanh nhân HBR

3.2. Vì sao phải ghi ngay và có phiếu thu, phiếu chi?

Trong quản lý thu chi cửa hàng, mỗi khoản tiền cần ghi ngay và có chứng từ. Để đến cuối ngày, người ghi sẽ quên khoản nhỏ.

  • Phiếu thu: ngày, số phiếu, người nộp, lý do, số tiền, chữ ký.
  • Phiếu chi: như phiếu thu, thêm chữ ký người duyệt.
  • Đánh số liên tục: phiếu hỏng gạch chéo và giữ lại, không xé bỏ.

3.3. Ai duyệt chi và duyệt đến mức nào?

Mỗi mức tiền chi cần một người duyệt rõ ràng, viết thành quy định dán ở quầy. Bảng dưới là ví dụ cho cửa hàng 3-6 nhân viên.

Khoản chi (mức ví dụ) Người duyệt Cách chi
Dưới 500.000 đồng Quản lý ca Tiền mặt từ quỹ chi vặt, có phiếu và hóa đơn
500.000 đến 5 triệu đồng Chủ, duyệt qua tin nhắn trước khi chi Tiền mặt hoặc chuyển khoản
Trên 5 triệu, nhập hàng, mặt bằng Chủ Chuyển khoản từ tài khoản cửa hàng

Quỹ chi vặt nên có hạn mức cố định, ví dụ 2 triệu đồng. Khi gần hết, quản lý nộp phiếu để bù đúng số đã chi.

3.4. Vì sao người giữ tiền không nên là người ghi sổ?

Một người vừa giữ tiền vừa ghi sổ có thể "sửa" sai lệch mà không ai biết. Tách hai vai trò là cách quản lý thu chi cửa hàng rẻ nhất để chặn thất thoát.

Thu ngân giữ két, còn quản lý ca hoặc chủ nhập sổ từ phiếu. Cửa hàng chỉ có 1 nhân viên thì chủ tự nhập sổ.

3.5. Nên đối soát thu chi bao lâu một lần?

Tiền mặt đối soát mỗi ca, tài khoản ngân hàng mỗi ngày. Công nợ và báo cáo tổng làm mỗi tháng.

Chênh lệch phát hiện trong ngày dễ truy hơn chênh lệch sau 30 ngày. Đối soát đều đặn là một phần của tư duy tài chính người chủ cần có.

4. Quy trình quản lý thu chi cửa hàng hằng ngày gồm những bước nào?

Quy trình quản lý thu chi cửa hàng hằng ngày gồm 7 bước, từ mở ca đến ghi sổ quỹ. Mỗi bước của quy trình quản lý thu chi có người làm và người kiểm tra riêng.

1. Bàn giao tiền đầu ca, ký xác nhận số tiền lẻ trong két.

2. Thu tiền theo từng kênh, mỗi đơn đều có hóa đơn.

3. Chi tiền theo ngưỡng duyệt, có phiếu chi.

4. Chốt ca, cộng thu chi theo kênh.

5. Kiểm két, so tiền đếm được với số trên báo cáo.

6. Nộp tiền vượt mức tồn két vào tài khoản, khớp chuyển khoản.

7. Ghi sổ quỹ, chủ duyệt báo cáo thu chi hàng ngày.

Quy trình quản lý thu chi cửa hàng hằng ngày 7 bước
Quy trình quản lý thu chi cửa hàng hằng ngày 7 bước
Bước Thu ngân Quản lý ca Chủ
1-3. Mở ca, thu, chi Nhận tiền đầu ca, thu tiền, lập phiếu Bàn giao, duyệt chi nhỏ Duyệt chi lớn
4-6. Chốt ca, kiểm két, nộp tiền Đếm két, nộp tiền Đối chiếu, ký biên bản Kiểm sao kê
7. Ghi sổ quỹ Không tham gia Nhập sổ Duyệt, xử lý chênh lệch

Cửa hàng ít người thì gộp vai. Dù vậy, người giữ tiền vẫn phải khác người kiểm tra.

4.1. Mở ca, thu và chi trong ca cần lưu ý gì?

Tiền đầu ca nên cố định mỗi ngày, ví dụ 2 triệu đồng. Cuối ca chỉ cần trừ số này là ra tiền bán được.

Mỗi đơn ghi rõ khách trả bằng gì. Khách trả một phần tiền mặt, một phần chuyển khoản thì tách thành 2 dòng. Khoản chi lấy từ quỹ chi vặt, không lấy thẳng từ tiền bán hàng.

4.2. Chốt ca và lập báo cáo thu chi hàng ngày thế nào?

Chốt ca là cộng thu, chi của ca theo kênh rồi so với tiền thực tế. Báo cáo thu chi hàng ngày nên gọn trong 1 trang:

  • Tiền đầu ca: số tiền lẻ đã ký nhận.
  • Thu theo kênh: tiền mặt, chuyển khoản, thẻ, sàn.
  • Chi trong ca: tổng phiếu chi theo nhóm.
  • Tồn két theo sổ và thực tế: hai số đặt cạnh nhau.
  • Chênh lệch: số tiền lệch, lý do, chữ ký.

Cửa hàng ăn uống có thêm phần nguyên liệu và kênh giao đồ ăn. Phần đó có trong bài quy trình kế toán nhà hàng.

4.3. Cuối ngày két tiền thiếu hoặc thừa thì xử lý thế nào?

Két thiếu hay thừa đều phải ghi lại và tìm nguyên nhân trong ngày. Không bù tiền túi cho khớp, không bỏ túi tiền thừa.

Tình huống (mức ví dụ) Cách xử lý
Lệch dưới 50.000 đồng, thỉnh thoảng Ghi biên bản, theo dõi tần suất
Lệch từ 50.000 đồng trở lên Kiểm đơn hủy, đơn giảm giá, phiếu chi, camera quầy
Két thừa tiền Ghi "thu khác chờ xử lý", tìm khách trả thừa
Lệch từ 3 lần trong tháng Đổi người giữ két, chủ tự kiểm két 1 tuần
Không rõ nguyên nhân Áp dụng quy chế bồi hoàn đã ký trước

Quy chế bồi hoàn cần có trong nội quy và nhân viên ký từ khi nhận việc. Thiếu văn bản, việc trừ lương dễ gây tranh chấp.

4.4. Bao lâu nên đối chiếu với ngân hàng và công nợ?

Chuyển khoản nên khớp với sao kê mỗi ngày, theo từng mã đơn. Công nợ khách và nhà cung cấp nên rà mỗi tuần. Cuối tháng, chủ khớp tồn quỹ, số dư tài khoản và công nợ với sổ.

5. Mẫu sổ thu chi cửa hàng cần những cột nào?

Mẫu sổ thu chi cửa hàng cần 9 cột. Đó là ngày, số phiếu, nội dung, nhóm, hình thức, thu, chi, tồn quỹ, người thực hiện. Mỗi dòng là một phiếu, không gộp nhiều khoản.

9 cột cần có trong mẫu sổ thu chi cửa hàng
9 cột cần có trong mẫu sổ thu chi cửa hàng

Công thức tồn quỹ của từng dòng:

Tồn quỹ cuối = Tồn quỹ đầu + Tiền thu - Tiền chi

Ví dụ sổ quỹ tiền mặt một ngày của cửa hàng mỹ phẩm (số giả định):

Ngày Số phiếu Nội dung Nhóm Hình thức Thu Chi Tồn quỹ Người
18/11 Tiền đầu ca Tiền mặt 2.000.000 Thu ngân A
18/11 PT01 Bán lẻ ca sáng Thu bán hàng Tiền mặt 4.350.000 6.350.000 Thu ngân A
18/11 PT02 Thu nợ đại lý Thu khác Tiền mặt 1.200.000 7.550.000 Quản lý B
18/11 PC01 Mua túi, băng keo Chi biến đổi Tiền mặt 430.000 7.120.000 Quản lý B
18/11 PT03 Bán lẻ ca chiều Thu bán hàng Tiền mặt 5.180.000 12.300.000 Thu ngân C
18/11 PC02 Nộp vào tài khoản cửa hàng Chuyển quỹ Tiền mặt 8.000.000 4.300.000 Quản lý B

Dòng PC02 là chuyển tiền từ két sang tài khoản, không phải chi phí. Khoản này xuất hiện ở sổ tiền gửi như một khoản thu.

5.1. Cách lập bảng thu chi hàng ngày?

Ghi mỗi phiếu thành một dòng theo thứ tự thời gian, tính tồn quỹ sau từng dòng. Cuối ngày, tồn quỹ cuối phải bằng tiền đếm được trong két.

Để quản lý thu chi cửa hàng dễ hơn, nên lập 2 sổ: tiền mặt và tiền gửi ngân hàng. Tiền chuyển khoản, QR, thẻ ghi vào sổ tiền gửi để dễ khớp sao kê.

5.2. Cách lập báo cáo thu chi hàng tháng?

Báo cáo thu chi hàng tháng lập bằng cách cộng sổ ngày theo nhóm. Báo cáo trả lời 2 câu hỏi: lãi bao nhiêu, tiền thật tăng hay giảm bao nhiêu. Hai con số này thường khác nhau.

Ví dụ báo cáo thu chi hàng tháng của một shop thời trang (số giả định, đơn vị triệu đồng):

Khoản mục Số tiền Ghi chú
Doanh thu 420 Tiền mặt 130, chuyển khoản 210, sàn 80
Giá vốn hàng đã bán 210
Chi cố định 89 Mặt bằng 35, lương 48, điện nước 6
Chi biến đổi 47 Phí sàn 14, bao bì 4, giao hàng 9, quảng cáo 20
Lãi trước khi chủ rút vốn 74 420 - 210 - 89 - 47
Nhập hàng nhiều hơn giá vốn -50 Nhập 260, hàng tồn tăng 50
Tiền sàn chưa về -25 Sàn đã trả 55 trên 80
Trả nợ vay -15
Chủ rút vốn -30
Tiền thực tế tăng (giảm) -46 Lãi 74 nhưng tiền giảm 46

Báo cáo trên là bản rút gọn. Muốn đi sâu, bạn đọc thêm cách lập báo cáo lãi lỗ (P&L).

5.3. Hộ kinh doanh có bắt buộc ghi sổ thu chi không?

Có. Thông tư 152/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính, hiệu lực từ 01/01/2026, hướng dẫn hộ kinh doanh ghi sổ kế toán. Mẫu sổ tùy cách hộ nộp thuế.

Những điểm chính theo bản tóm tắt Thông tư trên Cổng Phổ biến giáo dục pháp luật TP. Cần Thơ (đọc ngày 18/11/2026):

  • Hộ không phải nộp thuế: vẫn ghi Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (mẫu S1a-HKD).
  • Hộ nộp thuế: ghi sổ doanh thu (S2a-HKD hoặc S2b-HKD), có thể thêm sổ doanh thu, chi phí (S2c-HKD).
  • Sổ chi tiết tiền (S2e-HKD): theo dõi thu, chi tiền mặt và tiền gửi thanh toán.
  • Lưu trữ: bản giấy hoặc điện tử, tối thiểu 5 năm.

Theo VnEconomy dẫn Điều 4 Thông tư, ngưỡng không chịu thuế là doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống. Điều kiện chi tiết có trong bài hộ kinh doanh được miễn thuế. [CẦN KIỂM TRA: nhóm hộ kinh doanh cụ thể phải mở sổ S2c-HKD, S2e-HKD]

Sổ thu chi nội bộ là nguồn số liệu để ghi các sổ trên. Tuy vậy, sổ nội bộ không thay mẫu sổ theo quy định.

6. Nên quản lý thu chi cửa hàng bằng sổ tay, Excel hay phần mềm?

Hãy chọn công cụ quản lý thu chi cửa hàng theo số đơn mỗi ngày và số điểm bán. Cửa hàng nhỏ dùng sổ tay hoặc Google Sheets là đủ. Từ 2 điểm bán trở lên nên dùng phần mềm.

Tiêu chí Sổ tay giấy Excel, Google Sheets Phần mềm bán hàng có sổ quỹ
Chi phí Gần như bằng 0 Google Sheets miễn phí Thuê bao theo gói nhà cung cấp
Ưu điểm Dễ bắt đầu Tự thiết kế, báo cáo linh hoạt Thu chi tự sinh từ đơn, có phân quyền
Hạn chế Khó cộng, dễ mất Nhập tay, dễ sửa nhầm công thức Phải học, phụ thuộc nhà cung cấp
Hợp với 1 người, rất ít giao dịch 1 điểm bán, 1-5 nhân viên Nhiều nhân viên, từ 2 điểm bán

App thu chi trên điện thoại hợp để chủ tự ghi nhanh. Tuy vậy, app thường khó phân quyền khi nhiều người cùng dùng.

Ngưỡng chọn gợi ý của HBR (không phải chuẩn):

  • Dưới khoảng 30 đơn/ngày: sổ tay hoặc Google Sheets.
  • Khoảng 30-150 đơn/ngày, 1 điểm bán: Google Sheets hoặc phần mềm gói cơ bản.
  • Trên 150 đơn/ngày hoặc từ 2 điểm bán: phần mềm quản lý thu chi có sổ quỹ.
Chọn công cụ quản lý thu chi cửa hàng theo số đơn và số điểm bán
Chọn công cụ quản lý thu chi cửa hàng theo số đơn và số điểm bán

6.1. Dựng file Excel quản lý thu chi cửa hàng thế nào?

File Excel quản lý thu chi cửa hàng nên có 4 sheet: danh mục, nhập liệu, sổ quỹ, báo cáo. Nhân viên chỉ nhập ở một sheet, các sheet còn lại tự tính.

1. Tạo sheet "Danh mục": nhóm thu chi, hình thức, người thực hiện.

2. Tạo sheet "Nhập liệu" với 9 cột như mẫu sổ ở mục 5.

3. Gắn danh sách thả xuống cho cột nhóm và hình thức.

4. Tạo sheet "Sổ quỹ" tính tồn quỹ theo từng dòng.

5. Tạo sheet "Báo cáo tháng" cộng theo nhóm bằng hàm SUMIFS.

Cách tạo danh sách thả xuống có tại trang trợ giúp của Google. Hàm SUMIFS cộng tiền theo nhóm và theo tháng, ví dụ:

=SUMIFS(NhapLieu!G:G, NhapLieu!D:D, "Chi cố định", NhapLieu!A:A, ">="&DATE(2026,11,1), NhapLieu!A:A, "<="&DATE(2026,11,30))

Công thức trên cộng cột chi (G) của nhóm "Chi cố định" trong tháng 11/2026. Cú pháp đầy đủ xem ở hướng dẫn hàm SUMIFS của Google. Máy định dạng Việt Nam có thể cần đổi dấu phẩy thành dấu chấm phẩy.

Làm file Excel quản lý thu chi cửa hàng trên Google Sheets thì chủ xem được trên điện thoại. Nên khóa các sheet công thức, chỉ mở quyền sửa sheet nhập liệu.

6.2. Khi nào nên chuyển sang phần mềm quản lý thu chi?

Nên chuyển khi nhập tay tốn quá nhiều thời gian, hoặc két lệch lặp lại mà không truy được. Phần mềm quản lý thu chi tạo phiếu thu tự động từ đơn hàng.

  • Nhập tay hơn 30 phút mỗi ngày: người ghi bắt đầu bỏ sót.
  • Có từ 2 điểm bán: cần xem số các điểm trên một màn hình.
  • Nhiều đơn hủy, đơn giảm giá: cần nhật ký thao tác từng nhân viên.
  • Bán đa kênh: tiền sàn, website, cửa hàng cần về một sổ.

Một số phần mềm bán hàng phổ biến tại Việt Nam (tháng 11/2026) là KiotViet, Sapo, POS365. Trước khi chọn, bạn kiểm tra gói có sổ quỹ, phiếu thu chi và phân quyền.

Danh sách chi tiết có trong bài so sánh phần mềm quản lý bán hàng. Khi cần kế toán đầy đủ, bạn xem thêm bài phần mềm kế toán cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.

7. Làm sao chống thất thoát khi quản lý thu chi cửa hàng?

Chống thất thoát trong quản lý thu chi cửa hàng là bịt các kẽ hở tiền ra không dấu vết. Phần lớn kẽ hở nằm ở hủy đơn, giảm giá, chi không phiếu và chuyển khoản.

6 kẽ hở gây thất thoát tiền khi quản lý thu chi cửa hàng
6 kẽ hở gây thất thoát tiền khi quản lý thu chi cửa hàng
Kẽ hở hay gặp Cách chặn
Hủy đơn sau khi khách đã trả tiền mặt Chỉ quản lý được hủy đơn, xem báo cáo đơn hủy mỗi ngày
Giảm giá tay Giảm giá theo mã chương trình, quá mức phải duyệt
Bán không nhập máy Kiểm kho đột xuất, khuyến khích khách lấy hóa đơn
Chi không phiếu Không phiếu không chi
Chuyển khoản giả bằng ảnh chụp màn hình Chỉ xác nhận khi tài khoản cửa hàng báo có
Khách chuyển vào tài khoản nhân viên Chỉ dùng mã QR của tài khoản cửa hàng

7.1. Làm sao biết nhân viên thu ngân có gian lận không?

Hãy nhìn dữ liệu quản lý thu chi cửa hàng lặp lại qua nhiều ca. Đừng kết luận từ một lần lệch. So sánh các ca trong cùng khung giờ sẽ cho thấy bất thường.

  • Đơn hủy, đơn giảm giá: một người cao hơn hẳn người khác.
  • Chênh lệch két: lệch thiếu lặp lại ở ca của cùng một người.
  • Tỷ lệ tiền mặt: thấp bất thường so với các ca khác.

Kết luận cần dựa trên chứng từ và camera, không dựa trên cảm giác.

7.2. Kiểm soát tiền chuyển khoản và mã QR thế nào?

Tiền chuyển khoản chỉ tính là đã thu khi tài khoản cửa hàng báo có. Mã QR tại quầy phải là tài khoản đứng tên cửa hàng hoặc chủ.

  • Dùng QR theo đơn: có sẵn số tiền và mã đơn, giảm nhầm lẫn.
  • Bật báo biến động số dư: cho quản lý ca hoặc loa tại quầy.
  • Khớp cuối ngày: tổng chuyển khoản trên báo cáo bằng tổng tiền vào trên sao kê.

8. Đọc số liệu quản lý thu chi cửa hàng để ra quyết định thế nào?

Số liệu quản lý thu chi cửa hàng có giá trị khi chủ đọc được 4 chỉ số. Cả 4 lấy từ báo cáo tháng ở mục 5.2.

Tính theo ví dụ shop thời trang (số giả định):

  • Biên lãi gộp = (Doanh thu - Giá vốn) / Doanh thu: (420 - 210) / 420 = 50%.
  • Tỷ lệ chi phí vận hành = (Chi cố định + Chi biến đổi) / Doanh thu: 136 / 420 ≈ 32,4%.
  • Biên lãi trước rút vốn = Lãi trước rút vốn / Doanh thu: 74 / 420 ≈ 17,6%.
  • Biến động tiền thực tế: giảm 46 triệu đồng dù có lãi.
4 chỉ số cần đọc từ số liệu quản lý thu chi cửa hàng
4 chỉ số cần đọc từ số liệu quản lý thu chi cửa hàng

Biên lợi nhuận gộp giảm nhiều tháng liền thường do giá nhập tăng hoặc giảm giá quá tay. Tỷ lệ chi phí vận hành tăng thì xem lại mặt bằng, nhân sự, quảng cáo.

8.1. Doanh thu cao mà cuối tháng vẫn hết tiền là vì sao?

Lãi trên sổ không đồng nghĩa với tiền trong két. Tiền thường bị giữ ở hàng tồn, tiền sàn chưa trả, trả nợ và tiền chủ rút.

Ở ví dụ trên, shop lãi 74 triệu đồng nhưng tiền giảm 46 triệu đồng. Lý do là hàng tồn tăng 50, sàn giữ 25, trả nợ 15, chủ rút 30.

Vì vậy, đừng dùng doanh thu để quyết định rút tiền hay nhập hàng. Cách nhìn tiền theo nhiều tháng có trong bài quản trị dòng tiền doanh nghiệp vừa và nhỏ.

8.2. Nên giữ tồn quỹ dự phòng bao nhiêu?

Tồn quỹ dự phòng nên đủ trả chi phí cố định trong một số tháng do chủ tự chọn. Không có con số chuẩn cho mọi cửa hàng.

Ví dụ shop trên chọn giữ 2 tháng chi phí cố định: 2 × 89 = 178 triệu đồng. Ngành có mùa vụ rõ có thể cần mức cao hơn trước mùa thấp điểm.

Để cải thiện biên lãi sau khi đọc số, bạn có thể tải miễn phí tài liệu dưới đây do Trường Doanh nhân HBR biên soạn:

>>> TẢI MIỄN PHÍ: 3 CHIẾN LƯỢC TĂNG BIÊN LỢI NHUẬN

9. Những sai lầm nào khiến quản lý thu chi cửa hàng thất bại?

Quản lý thu chi cửa hàng thường hỏng vì 4 sai lầm dưới đây. Cả 4 đều sửa được mà không tốn tiền.

4 sai lầm khiến quản lý thu chi cửa hàng thất bại
4 sai lầm khiến quản lý thu chi cửa hàng thất bại

9.1. Chỉ ghi doanh thu, bỏ qua khoản chi nhỏ

Tiền ship, túi, nước uống thường "tiện tay lấy két". Mỗi khoản nhỏ, nhưng cộng cả tháng làm lãi trên sổ bị đội lên.

9.2. Để nhiều người cùng lấy tiền két

Két có nhiều người lấy tiền thì khi lệch, không ai chịu trách nhiệm. Mỗi ca chỉ nên có 1 người giữ két.

9.3. Đợi cuối tháng mới đối soát

Sau 30 ngày, chênh lệch đã trộn vào hàng trăm giao dịch. Đối soát mỗi ca chỉ mất vài phút.

9.4. Mua phần mềm trước khi có quy trình

Chưa rõ ai thu, ai chi, ai duyệt thì phần mềm chỉ ghi sự lộn xộn nhanh hơn. Hãy chạy quy trình quản lý thu chi 7 bước bằng sổ hoặc Google Sheets trước.

Anh/chị đang bán đều nhưng cuối tháng vẫn không chắc lãi hay lỗ? Tiền cá nhân và tiền kinh doanh vẫn lẫn vào nhau? Đó là lúc cần một hệ thống tài chính, không chỉ thêm một cuốn sổ.

Khóa học TÀI CHÍNH DÀNH CHO SẾP: TỪ TÀI CHÍNH CÁ NHÂN ĐẾN QUẢN TRỊ TÀI SẢN do Mr. Tony Dzung trực tiếp giảng dạy. Khóa học giúp anh/chị tách bạch tài chính cá nhân và doanh nghiệp. Anh/chị sẽ quản trị dòng tiền dựa trên số liệu.

=> Đăng ký ngay để giữ chỗ và nhận tư vấn lộ trình phù hợp với doanh nghiệp của anh/chị!

10. Câu hỏi thường gặp về quản lý thu chi cửa hàng

10.1. Cửa hàng nhỏ 1-2 nhân viên cần ghi những gì là đủ?

Với 1-2 nhân viên, sổ thu chi cửa hàng chỉ cần sổ tiền mặt, sổ tiền gửi và báo cáo chốt ngày. Mỗi khoản chi vẫn cần phiếu hoặc ảnh hóa đơn. Cuối tháng lập báo cáo thu chi hàng tháng theo nhóm là đủ.

10.2. Có nên nhận tiền bán hàng vào tài khoản cá nhân?

Không nên dùng chung tài khoản cá nhân để nhận tiền bán hàng, kể cả khi mới mở cửa hàng. Tiền gia đình sẽ lẫn với tiền cửa hàng, việc quản lý thu chi cửa hàng không khớp được. Nếu chưa có tài khoản riêng, hãy mở thêm một tài khoản chỉ dùng cho cửa hàng.

10.3. Chủ vắng mặt thì ai nên giữ két tiền?

Quản lý ca hoặc một nhân viên được chỉ định giữ két, ký nhận đầu ca và cuối ca. Tiền vượt mức tồn két nộp vào tài khoản cửa hàng trong ngày. Chủ xem báo cáo chốt ca và sao kê từ xa mỗi tối.

Tóm lại, quản lý thu chi cửa hàng bắt đầu từ 5 nguyên tắc, 7 bước và sổ 9 cột. Khi số liệu đúng mỗi ngày, chủ biết lãi thật, tiền thật và đủ cơ sở để mở rộng.

Trường Doanh nhân HBR hy vọng bài viết giúp bạn quản lý thu chi cửa hàng gọn, dễ kiểm tra.

Thông tin tác giả

Tony Dzung tên thật là Nguyễn Tiến Dũng, là một doanh nhân, chuyên gia về chiến lược, marketing, nhân sự và công nghệ & AI, diễn giả truyền cảm hứng nổi tiếng tại Việt Nam. Mr. Tony Dzung hiện là nhà sáng lập, chủ tịch Hội đồng quản trị của HBR Holdings – hệ sinh thái giáo dục uy tín toàn quốc đã có hơn 16 năm hình thành và phát triển.

Hệ sinh thái HBR Holdings bao gồm 4 thương hiệu giáo dục: Học Tiếng Anh Langmaster, Trường Doanh Nhân HBR, Hệ thống luyện thi IELTS LangGo và Tiếng Anh Trẻ Em BingGo Leaders. 

Đặc biệt, Mr. Tony Dzung còn là một trong những người Việt Nam đầu tiên đạt được bằng cấp NLP Master từ Đại học NLP và được chứng nhận bởi Hiệp hội NLP Hoa Kỳ. Anh được đào tạo trực tiếp về quản trị từ các chuyên gia nổi tiếng đến từ các trường đại học hàng đầu trên thế giới như Harvard, Wharton (Upenn), SMU và MIT...

ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN KHÓA HỌC CỦA HBR
ĐĂNG KÝ NHẬN TƯ VẤN KHÓA HỌC CỦA HBR
Đăng ký ngay
Hotline