DEI LÀ GÌ? CHIẾN LƯỢC ĐA DẠNG -CÔNG BẰNG - HÒA NHẬP TRONG DOANH NGHIỆP

Trong bối cảnh kinh doanh hiện đại, DEI (Diversity, Equity, and Inclusion – Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập) không còn chỉ là xu hướng mà trở thành một chiến lược cốt lõi giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu suất, gắn kết nhân viên và thu hút nhân tài. Cùng HBR khám phá cách triển khai DEI hiệu quả giúp xây dựng môi trường làm việc nơi mỗi cá nhân đều được chào đón, công bằng và có cơ hội phát triển tối đa, bất kể giới tính, tuổi tác, sắc tộc hay nền tảng văn hóa.

Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ:

• DEI là gì và vai trò quan trọng trong doanh nghiệp hiện đại.
• Tầm quan trọng của DEI trong việc nâng cao sáng tạo, hiệu suất và giữ chân nhân tài.
• Cách ứng dụng DEI để đảm bảo nhân viên được tự do thể hiện bản thân, phát triển năng lực, hòa nhập và học hỏi từ thất bại.
• Ứng dụng DEI trong nhân sự cốt lõi: tuyển dụng, đào tạo, quản trị hiệu suất và giữ chân nhân viên.
• Những thách thức doanh nghiệp gặp phải khi triển khai DEI và cách giải quyết.

1. DEI là gì?

DEI là viết tắt của “Diversity, Equity, and Inclusion”, dịch sang tiếng Việt là “Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập”. Chiến lược này tập trung vào việc xây dựng lực lượng lao động đa dạng và tạo ra các cơ hội bình đẳng cho người lao động, không phân biệt giới tính, độ tuổi, sắc tộc hay nền tảng văn hóa.

Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập (DEI) hướng tới việc thúc đẩy sự đối xử công bằng đối với tất cả mọi người, đồng thời xây dựng một môi trường làm việc nơi mỗi cá nhân đều được chào đón, được hỗ trợ và có đầy đủ nguồn lực để phát triển và thành công, bất kể danh tính, chủng tộc hay khuynh hướng cá nhân.

• Đa dạng đề cập đến những khác biệt tồn tại trong một bối cảnh nhất định. Trong môi trường làm việc, sự đa dạng có thể bao gồm khác biệt về chủng tộc, dân tộc, giới tính, độ tuổi và tầng lớp kinh tế – xã hội. Ngoài ra, đa dạng còn thể hiện qua sự khác biệt về khả năng thể chất, tình trạng hôn nhân và các đặc điểm cá nhân khác, tất cả đều cấu thành nên tính đa dạng của tổ chức.
• Công bằng là quá trình bảo đảm rằng các chính sách, hoạt động và chương trình của doanh nghiệp được xây dựng và triển khai một cách khách quan, minh bạch, không thiên lệch, nhằm mang lại cơ hội và kết quả phù hợp cho từng cá nhân.
• Hòa nhập là việc bảo đảm rằng mọi người đều có cảm giác thuộc về trong môi trường làm việc. Điều này đồng nghĩa với việc mỗi nhân viên đều cảm thấy thoải mái khi là chính mình và nhận được sự hỗ trợ cần thiết từ tổ chức.

Khi kết hợp ba yếu tố này, DEI trở thành nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp định hướng hệ giá trị, từ đó triển khai các chương trình và sáng kiến tích cực, góp phần xây dựng môi trường làm việc bền vững và hiệu quả.

2. Tầm quan trọng của DEI trong doanh nghiệp

Trong bối cảnh kinh doanh hiện đại, DEI (Diversity – Đa dạng, Equity – Công bằng, Inclusion – Hòa nhập) không chỉ là một xu hướng nhân sự mà còn là một yếu tố chiến lược quyết định hiệu suất và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. DEI giúp tổ chức tôn trọng và khai thác tối đa giá trị của mọi nhân sự, từ đó tạo ra môi trường làm việc lành mạnh và năng động.

• Thu hút và giữ chân nhân tài
• Tăng cường sáng tạo và đổi mới
• Cải thiện hiệu suất và quyết định
• Mở rộng thị trường và thấu hiểu khách hàng

1 - Thu hút và giữ chân nhân tài

Một doanh nghiệp chú trọng DEI sẽ có sức hút mạnh mẽ với nguồn nhân lực đa dạng. Nhân viên ngày nay không chỉ tìm kiếm thu nhập mà còn muốn môi trường làm việc công bằng, tôn trọng và tạo điều kiện phát triển cho mọi cá nhân. Điều này giúp doanh nghiệp giữ chân người tài và giảm chi phí tuyển dụng, đào tạo.

2 - Tăng cường sáng tạo và đổi mới

Đội ngũ đa dạng mang đến nhiều góc nhìn, kinh nghiệm và cách tiếp cận khác nhau trong giải quyết vấn đề. Những ý tưởng đa chiều này thúc đẩy sáng tạo, giúp doanh nghiệp nhanh nhạy thích ứng với thay đổi, phát triển sản phẩm dịch vụ phù hợp với nhu cầu đa dạng của khách hàng.

3 - Cải thiện hiệu suất và quyết định

Khi DEI được thực thi hiệu quả, mọi nhân viên đều cảm thấy được lắng nghe và đánh giá công bằng. Điều này dẫn đến quyết định chính xác hơn nhờ sự tham gia của nhiều quan điểm khác nhau và mức độ cam kết cao hơn từ phía nhân sự - yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu suất làm việc.

4 - Mở rộng thị trường và thấu hiểu khách hàng

Một lực lượng lao động đa dạng giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn nhu cầu, văn hoá và xu hướng của các nhóm khách hàng khác nhau. Từ đó, sản phẩm và dịch vụ được thiết kế phù hợp hơn với từng phân khúc, góp phần tăng thị phần và nâng cao trải nghiệm khách hàng

3. Ứng dụng chiến lược DEI để giải bài toán giữa nhân viên và doanh nghiệp 

Bốn quyền tự do quan trọng để tạo ra sự hưng thịnh trong công việc là: được là chính mình, trở thành phiên bản tốt nhất, được hòa nhập, và được phép thất bại để học hỏi. Trong thực tế, không phải ai cũng có cơ hội trải nghiệm đầy đủ các quyền này. 

Những cá nhân thuộc nhóm chiếm ưu thế thường coi đó là điều hiển nhiên, trong khi nhiều người thuộc nhóm thiệt thòi như người da màu, phụ nữ, LGBT, người khuyết tật hay những người gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần, phải đấu tranh hàng ngày để giành lấy quyền tự do cơ bản này.

3.1. Tự do là chính mình

DEI (Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập) giữ vai trò then chốt trong việc xây dựng môi trường làm việc, nơi mỗi cá nhân đều có cơ hội được tự do thể hiện bản thân, từ đó phát triển cả về phương diện cá nhân lẫn chuyên môn. Thực tế, quyền tự do này không phải lúc nào cũng được phân phối đồng đều. Những nhân viên thuộc nhóm đa số hoặc có vị trí cao thường dễ dàng tiếp cận quyền này mà không gặp trở ngại. 

Ngược lại, các nhóm thiểu số như người da màu, phụ nữ, cộng đồng LGBT, người khuyết tật, hoặc những người gặp khó khăn về sức khỏe tâm thần phải đối mặt với nhiều thách thức để đạt được quyền tự do tương tự.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng việc thiếu tự do để bộc lộ bản thân có thể gây ra tác động tiêu cực đến tâm lý, sức khỏe và hiệu suất làm việc. Ví dụ, tại Singapore, 62% nhân viên cảm thấy không thoải mái khi chia sẻ các vấn đề về sức khỏe tâm thần với đồng nghiệp hoặc cấp quản lý. 

Để khắc phục, các tổ chức cần xây dựng môi trường làm việc không phân biệt đối xử và thúc đẩy quyền tự do này thông qua các chính sách bảo vệ nhân viên trước mọi hình thức phân biệt dựa trên màu da, giới tính, tôn giáo hay các yếu tố khác.

3.2. Tự do để phát triển

Nhân viên không chỉ cần được tự do là chính mình, mà còn cần có cơ hội để phát triển và trở thành phiên bản tốt nhất của bản thân. Nghiên cứu chỉ ra rằng 91% người lao động coi cơ hội học hỏi và phát triển tại nơi làm việc là yếu tố quan trọng, và 96% những người hài lòng với cơ hội này cũng hài lòng với công việc hiện tại.

Tuy nhiên, lịch sử phân biệt giai cấp, thuộc địa và các rào cản kinh tế-xã hội đã tạo ra những khó khăn nhất định cho sự phát triển của các nhóm thiểu số. Ví dụ, tại nơi làm việc hiện nay, khoảng 77% nam giới có cơ hội thăng tiến và phát triển, trong khi con số này ở phụ nữ chỉ là 71%. Người da màu cũng thường phải chờ lâu hơn để đạt các vị trí quản lý và điều hành.

Để khắc phục tình trạng này, các tổ chức cần triển khai chương trình phát triển dựa trên thế mạnh cá nhân và đào tạo nhà quản lý để đưa ra phản hồi mang tính xây dựng, khách quan. Điều này giúp các nhóm thiểu số được công nhận năng lực và tiếp cận cơ hội phát triển một cách công bằng hơn.

3.3. Tự do để hòa nhập

Hòa nhập không chỉ là cảm giác được chào đón, mà còn là môi trường nơi nhân viên không phải chịu áp lực hoàn hảo hay sự giám sát quá mức. Các nhóm thiểu số thường bị chú ý và đánh giá khắt khe hơn, dẫn đến cảm giác bị soi mói và lo lắng. Do đó, tổ chức cần thúc đẩy đa dạng và hòa nhập bằng cách tuyển dụng, phát triển nhân viên từ các nhóm thiểu số, đồng thời tạo điều kiện làm việc linh hoạt và đảm bảo mọi người được đối xử công bằng.

Các công ty có thể cung cấp lợi ích làm việc linh hoạt, như lựa chọn lịch trình phù hợp, làm việc từ xa hoặc kết hợp, hoặc tạo cơ hội dành thời gian cho các dự án đam mê tại nơi làm việc. Một số tổ chức đang thử nghiệm chế độ làm việc bốn ngày một tuần, và kết quả từ 61 công ty tại Anh cho thấy mô hình này mang lại hiệu quả tích cực trong việc nâng cao sự hài lòng và hiệu suất của nhân viên.

3.4. Tự do để thất bại

Quyền được thất bại là quyền tự do quan trọng nhất, vì nó bao trùm tất cả các quyền tự do khác. Khi nhân viên biết rằng họ có thể mắc sai lầm mà không bị trừng phạt, họ sẽ tự tin hơn, sẵn sàng thử nghiệm và đổi mới. Do đó, các doanh nghiệp cần xây dựng văn hóa an toàn tâm lý, nơi mỗi sai lầm được xem như cơ hội để học hỏi và cải thiện.

Nhiều tập đoàn như Google đã đạt được thành công trong việc tăng cường an toàn tâm lý bằng cách khuyến khích sự gắn kết, chia sẻ và học hỏi từ các sai lầm. Tuy nhiên, việc tạo cơ hội thứ hai và giải quyết những bất bình đẳng hệ thống vẫn là điều cần tiếp tục thực hiện, nhằm đảm bảo rằng mọi nhân viên đều có cơ hội phát triển công bằng.

4. Ứng dụng DEI trong các hoạt động nhân sự cốt lõi

Chiến lược DEI không chỉ là nguyên tắc tổng quát mà cần được triển khai thực tế trong từng hoạt động nhân sự để tạo ra giá trị bền vững cho doanh nghiệp. Từ tuyển dụng, đào tạo đến quản trị hiệu suất, DEI giúp doanh nghiệp xây dựng một lực lượng lao động đa dạng, công bằng và hòa nhập, từ đó nâng cao năng suất, sáng tạo và gắn kết nhân viên.

4.1. DEI trong tuyển dụng và onboarding

Tuyển dụng công bằng và đa dạng: DEI giúp doanh nghiệp loại bỏ các định kiến (bias) trong quá trình tuyển dụng. Điều này bao gồm việc thiết kế mô tả công việc minh bạch, tiêu chí đánh giá khách quan, và sử dụng công cụ công nghệ để giảm thiểu thiên kiến trong lựa chọn ứng viên. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể thu hút được ứng viên từ nhiều nền tảng, giới tính, độ tuổi và kinh nghiệm khác nhau, mở rộng nguồn nhân lực chất lượng.

Onboarding hòa nhập: Khi nhân viên mới gia nhập, quá trình onboarding theo DEI đảm bảo mọi cá nhân cảm thấy được chào đón và hỗ trợ. Điều này bao gồm chương trình định hướng thân thiện với các nhóm đa dạng, mentor từ nhiều bối cảnh khác nhau, và tài liệu hướng dẫn dễ tiếp cận cho tất cả nhân viên. Một chương trình onboarding hòa nhập giúp nhân viên mới nhanh chóng hòa nhập văn hóa doanh nghiệp, tăng cảm giác thuộc về và cam kết lâu dài với tổ chức.

4.2. DEI trong đào tạo và phát triển năng lực

Đào tạo đa dạng và công bằng: DEI trong đào tạo đảm bảo rằng mọi nhân viên đều có cơ hội tiếp cận các chương trình phát triển kỹ năng, bất kể cấp bậc, giới tính hay nền tảng. Doanh nghiệp có thể áp dụng phương pháp học trực tuyến, workshop đa dạng về nội dung và hình thức, cũng như tùy chỉnh phù hợp với nhu cầu từng cá nhân.

Phát triển năng lực cá nhân và nghề nghiệp: Một chiến lược DEI hiệu quả giúp xác định nhu cầu học tập của từng nhóm nhân viên và cung cấp các cơ hội nâng cao kỹ năng công bằng. Điều này không chỉ nâng cao năng lực đội ngũ mà còn tạo cơ hội, lộ trình thăng tiến công bằng, khuyến khích nhân viên phát huy tối đa tiềm năng, từ đó đóng góp vào sự phát triển chung của doanh nghiệp.

4.3. DEI trong quản trị hiệu suất và giữ chân nhân tài

Đánh giá hiệu suất công bằng: DEI giúp xây dựng các tiêu chí đánh giá minh bạch, khách quan, dựa trên dữ liệu và năng lực thực tế, thay vì thiên kiến chủ quan. Việc áp dụng DEI trong quản trị hiệu suất đảm bảo mọi nhân viên đều được đánh giá công bằng, tạo niềm tin và thúc đẩy hiệu quả làm việc.

Giữ chân nhân tài: Môi trường hòa nhập và công bằng giúp doanh nghiệp giữ chân những nhân viên xuất sắc. Khi nhân viên cảm thấy được lắng nghe, tôn trọng và có cơ hội phát triển bình đẳng, họ có xu hướng gắn bó lâu dài, giảm tỷ lệ nghỉ việc và tăng sự cam kết với mục tiêu doanh nghiệp. DEI không chỉ giúp thu hút nhân tài mà còn duy trì đội ngũ ổn định, đồng thời gia tăng năng suất và sáng tạo trong tổ chức.

5. Thách thức cho doanh nghiệp khi triển khai DEI

DEI (Diversity, Equity, and Inclusion – Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập) mang lại nhiều giá trị cho doanh nghiệp, nhưng việc triển khai chiến lược này thường gặp phải một số thách thức đáng kể:

• Thiếu sự cam kết từ lãnh đạo
• Văn hóa doanh nghiệp không phù hợp
• Thiếu các chương trình và sáng kiến DEI hiệu quả
• Kháng cự từ nhân viên
• Thiếu sự đa dạng trong tuyển dụng và thăng tiến

1 - Thiếu sự cam kết từ lãnh đạo

• Lãnh đạo chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của DEI: Sự thiếu hiểu biết về lợi ích chiến lược của DEI có thể dẫn đến việc lãnh đạo không thực sự cam kết thực hiện những thay đổi cần thiết.
• Thiếu đầu tư về thời gian và nguồn lực: DEI đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư đáng kể về thời gian, ngân sách và công sức. Nếu lãnh đạo không sẵn sàng cung cấp các yếu tố này, quá trình triển khai sẽ gặp nhiều khó khăn và khó đạt hiệu quả.

2 - Văn hóa doanh nghiệp không phù hợp

• Văn hóa độc hại: Môi trường làm việc thiếu tôn trọng sự khác biệt và hòa nhập sẽ khiến nhân viên cảm thấy không được chào đón, khó thể hiện bản thân và phát huy năng lực.
• Thiếu cởi mở trong giao tiếp: Khi nhân viên không cảm thấy an toàn hoặc thoải mái khi thảo luận về các vấn đề DEI, việc xây dựng môi trường hòa nhập sẽ trở nên rất khó khăn.

3 - Thiếu các chương trình và sáng kiến DEI hiệu quả

• Chương trình không phù hợp với nhu cầu nhân viên: Các sáng kiến DEI cần được thiết kế dựa trên nhu cầu thực tế của nhân viên và đặc thù văn hóa tổ chức.
• Thiếu đo lường và đánh giá: Nếu doanh nghiệp không thiết lập các chỉ số và công cụ đánh giá hiệu quả, sẽ khó xác định đâu là chương trình đang hoạt động tốt và đâu cần cải thiện.

4 - Kháng cự từ nhân viên

• Sợ hãi và lo lắng trước thay đổi: Một số nhân viên có thể lo ngại rằng DEI sẽ tạo ra những thay đổi không thuận lợi hoặc ảnh hưởng đến vị trí của họ
• Thiếu nhận thức về DEI: Khi nhân viên không hiểu rõ DEI là gì và lý do chiến lược này quan trọng, họ có thể phản kháng hoặc không hợp tác trong quá trình triển khai.

5 - Thiếu sự đa dạng trong tuyển dụng và thăng tiến

• Quy trình tuyển dụng thiên lệch: Các quy trình không công bằng hoặc có định kiến sẽ hạn chế khả năng thu hút và giữ chân nhân viên đa dạng.
• Thiếu chương trình phát triển và hỗ trợ: Doanh nghiệp cần xây dựng các chương trình phát triển và hỗ trợ nhân viên thuộc nhóm đa dạng để họ có cơ hội phát triển, đóng góp hiệu quả và thành công trong công việc.

DEI (Đa dạng, Công bằng và Hòa nhập) là chiến lược cốt lõi giúp doanh nghiệp xây dựng môi trường làm việc nơi mọi nhân viên đều được tôn trọng, công bằng và có cơ hội phát triển tối đa, từ thể hiện bản thân, nâng cao năng lực, hòa nhập đến học hỏi từ thất bại. Khi được triển khai hiệu quả trong tuyển dụng, đào tạo, quản trị hiệu suất và giữ chân nhân tài, DEI không chỉ giúp thu hút và duy trì đội ngũ nhân viên đa dạng, sáng tạo mà còn nâng cao hiệu suất làm việc, cải thiện quyết định kinh doanh và mở rộng hiểu biết về khách hàng.